«Ο επιθετικός αθεϊσμός ήταν πάντα τόσο μισητός για μένα όσο και η θρησκευτική μισαλλοδοξία. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια ανάποδη θρησκεία. Οι εκκλησίες και οι αντιεκκλησίες είναι εξίσου ύποπτες και δημιουργούν το ίδιο είδος καταστροφής. Κανείς δεν πρέπει να είναι υπέρ ενός θεού ή εναντίον κάποιου Θεού. Κάθε θέση που παίρνετε στο θέμα είναι κακόγουστη.» Εμίλ Σιοράν
Ιδού κάτι εξαίσια καλόγουστο... Ηνίοχος, το ωραιότερο έργο τέχνης όλων των εποχών!
ζωγράφοι, ελληνική τέχνη, θαλασσογραφίες, τοπία, ζωγραφική, λογοτεχνία, Έλληνες ζωγράφοι, σύγχρονη σκέψη, καράβια, τέχνη, σύγχρονοι ζωγράφοι, ποίηση, πορτρέτα, πίνακες ζωγραφικής, έργα ζωγραφικής, ελληνικά τοπία
t
-----
καράβια, ζωγραφικη, τοπια, ζωγραφοι, σχολια, ελληνες ζωγραφοι, λογοτεχνια, συγχρονοι ζωγραφοι, σκεψη, θαλασσογραφίες
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026
επιθετικός αθεϊσμός και θρησκευτική μισαλλοδοξία...
ψευδαισθήσεις...
« Οι άνθρωποι ακολουθούν μόνο αυτούς που τους δημιουργούν ψευδαισθήσεις και ποτέ αυτούς που δεν έχουν αυταπάτες.» Εμίλ Σιοράν
Κυριακή 4 Μαΐου 2025
Η Ιστορία...
« H Iστορία, για να ακριβολογούμε, δεν επαναλαμβάνεται· όμως, καθώς το πλήθος των ψευδαισθήσεων, για τις οποίες είναι ικανός ο άνθρωπος, είναι περιορισμένο, αυτές επανέρχονται διαρκώς με άλλη αμφίεση, δίνοντας έτσι, σε μιαν υπέργηρη βρωμούσα, αέρα νεωτερικότητας κι επιχρίσμα τραγωδίας.»
Εμίλ Σιοράν
*
«L'histoire, à proprement parler, ne se répète pas, mais, comme les illusions dont l'homme est capable sont limitées en nombre, elles reviennent toujours sous un autre déguisement, donnant ainsi à une saloperie archidécrépite un air de nouveauté et un vernis tragique.
Emil Cioran»
Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2016
Η υπέρτατη δειλία, κατά Εμίλ Σιοράν
Αυτή τη δειλία την πληρώνουμε πολύ ακριβά. Ζούμε μαζι με τους ανθρώπους, χωρίς να έχουμε κλίση στην επαιτεία! Ταπεινωνόμαστε μπροστά σε αυτά τα ντυμένα, επισφαλή, προκατειλημμένα πιθηκάκια! Βρισκόμαστε στη διάκριση αυτών των γελοίων που είναι ανάξιοι για περιφρόνηση! Η ντροπή που νιώθει κανείς όταν σκέπτεται να ξεκινήσει το οτιδήποτε, γεννάει τη λαχτάρα εκμηδένισης αυτού του πλανήτη, με τις ιεραρχίες και τους υποβιβασμούς που αυτές συνεπάγονται.
Η κοινωνία δεν είναι κακό, είναι μια καταστροφή: τι βλακώδες θαύμα που μπορούμε να ζούμε στους κόλπους της! Όταν την ατενίζουμε, μεταξύ μανίας και αδιαφορίας, είναι ανεξήγητο το πώς κανείς δεν μπόρεσε να γκρεμίσει το οικοδόμημά της, το ότι μέχρι σήμερα δεν βρέθηκαν αγαθά πνεύματα, απελπισμένα και ευπρεπή, για να την σαρώσουν και να εξαλείψουν τα ίχνη της...
Σάββατο 8 Αυγούστου 2015
Η ολέθρια δεισιδαιμονία...
Φρανσίσκο Γκόγια, Ο μεγάλος τράγος, λάδι σε καμβά
Εμίλ Σιοράν
Ουρανός και Υγιεινή
Η αγιότητα: υπέρτατος καρπός της ασθένειας· όταν υγιαίνουμε δείχνει τερατώδης, ακατανόητη και υπέρμετρα νοσηρή. Αρκεί όμως να απαιτήσει τα δικαιώματά του ο αυτόματος αμλετισμός και λέγεται Νεύρωση, για να αποχτήσει όρια ο ουρανός και να γίνει το πλαίσιο της ανησυχίας. Αντιδρούμε απέναντι στην αγιότητα μεριμνώντας για τον εαυτό μας: η πηγή της είναι μια ιδιαίτερη ρυπαρότητα του ονόματος και της ψυχής. Αν ο Χρισταινισμός στη θέση του Ανεπαλήθευτου είχε προτείνει την υγιεινή, μάταια θα ζητούσαμε μέσα στην ιστορία του έστω και έναν άγιο: αλλά διατήρησε τις πληγές μας και τον ρύπο μας, εναν ρύπο εσωτερικό, φωσφορίζοντα...
Η υγεία είναι το αποφασιστικό όπλο ενάντια στη θρησκεία. Βρείτε το οικουμενικό ελιξήριο: ο θεός θα εξαφανιστεί αμετάκλητα. Είναι μάταιο να γοητεύσουμε τον άνθρωπο με άλλα ιδεώδη: θα είναι πιο αδύναμα και από τους αρρώστους. Ο θεός είναι σκουριά μας, η ανεπαίσθητη φθορά της υπόστασής μας: όταν μας διαπερνά, νομίζουμε ότι μας εξυψώνει, αλλά υποβιβαζόμαστε ολοένα και περισσότερο· όταν φτάνουμε στο τέρμα, στεφανώνει την κατάπτωσή μας, και να που έχουμε "σωθεί" για πάντα. Ολέθρια δεισιδαιμονία, καρκίνος καλυμμένος με φωτοστέφανα που υποσκάπτει τη γη χιλιετίες...
Μισώ όλους τους θεούς· δεν είμαι αρκετά υγιής για να τους περιφρονήσω. Αυτή είναι η μεγάλη ταπείνωση του Αδιάφορου.
Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού, Ουρανός και Υγιεινή (σελ. 263-264)
Πέμπτη 26 Μαρτίου 2015
ΕΜΙΛ ΣΙΟΡΑΝ: Η ΠΟΜΠΗ ΤΩΝ ΥΠΑΝΘΡΩΠΩΝ
Γιάννης Σταύρου, Καφές & βιβλία, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)
Εμίλ Σιοράν
Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού
(Μετ. Κωστής Παπαγιώργης, εκδ. Εξάντας)
Ακολουθώντας ξένους δρόμους, εξω από τα ένστικτά του, ο άνθρωπος κατέληξε σε αδιέξοδο. Αντιπαρήλθε τα πάντα για να προλάβει το τέλος του· ζώο χωρίς μέλλον, ολίσθησε στο ιδεώδες του, χάθηκε μέσα στο παιχνίδι του. Επειδή θέλησε να αυτουπερβαίνεται ακατάπαυστα, απολιθώθηκε· και το μόνο που του μένει είναι να ανακεφαλαίωνει τις τρέλες του, να τις εξιλεώνει και να κάνει ακόμα μερικές άλλες...
Εντούτοις υπάρχουν κάποιοι που δεν έχουν αυτό το δικαίωμα: "Έχοντας ξεσυνηθίσει να είμαστε άνθρωποι, λένε, άραγε ανήκουμε ακόμα σε μια φυλή, σε μια όποια γενεά; Ενόσω είχαμε την προκατάληψη της ζωής, υιοθετούσαμε ένα λάθος που μας έβαζε δίπλα - δίπλα με τους άλλους...Αλλά δραπετεύσαμε από το είδος...Η οξυδέρκειά μας, τσακίζοντας τον σκελετό μας, μας οδήγησε σε μια χαύνη ύπαρξη, - ασπόνδυλο σκύβαλο που σέρνεται πάνω στην ύλη για να την βρωμήσει με σάλια. Να που είμαστε ανάμεσα στους γυμνοσάλιαγκες, να που φτάσαμε στο γελοίο τέρμα που μας κάνει να πληρώνουμε επειδή χρησιμοποιήσαμε άσχημα τις ικανότητες και τα όνειρά μας...Η ζωή δεν υπήρξε ο κλήρος μας: ακόμα και τις στιγμές που είμαστε μεθυσμένοι από ζωή, όλες μας οι χαρές οφείλονταν στις εξάρσεις που μας σήκωναν πάνω από αυτή· εκδικούμενη μας παρασύρει στο βυθό της: Πομπή υπανθρώπων προς μια υποζωή..."
Πέμπτη 25 Δεκεμβρίου 2014
PERDUTA GENTE
Στον άνθρωπο που δεν συγκατατίθεται, πέρα ή δώθε από την πόλη, και ο οποίος απεχθάνεται την παρέμβαση στη ροή των μεγάλων και των μικρών συμβάντων, όλοι οι τρόποι της κοινής ζωής φαίνονται εξίσου περιφρονητέοι. Γι' αυτόν ή ιστορία θα μπορούσε να παρουσιάζει το ωχρό ενδιαφέρον ανανεούμενοων απογοητεύσεων και αναμενόμενων τεχνασμάτων. Όποιος έζησε μεταξύ των ανθρώπων και μολαταύτα παραμονεύει έστω και ένα απροσμενο συμβάν, δεν έχει καταλάβει τίποτα και δεν θα καταλάβει ποτέ τίποτα. Είναι ώριμος για την Πόλη: όλα πρέπει να του προσφερθούν, θέσεις και τιμές. Έτσι κάνουν όλοι οι άνθρωποι - και έτσι εξηγείται η μακροζωία αυτής της υποσελήνιας κόλασης.
Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού
Μετ. Κωστής Παπαγιώργης, Εκδ. ΕΞΑΝΤΑΣ
Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2014
ΕΜΙΛ ΣΙΟΡΑΝ: ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΤΡΩΓΛΟΔΥΤΕΣ
Γιάννης Σταύρου, Κυριακάτικος περίπατος, Θεσσαλονίκη, λάδι σε καμβά
Οι αξίες δεν συσσωρεύονται: κάθε γενιά κομίζει κάτι νέο ποδοπατώντας ό,τι μοναδικό είχε η προηγούμενη γενιά. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για τη διαδοχή των εποχών: η Αναγέννηση δεν κατάφερε να "σώσει" τη βαθύτητα, τις χίμαιρες, τον ιδιάζοντα πρωτογονισμό του Μεσαίωνα· ο Διαφωτισμός με τη σειρά του, κράτησε από την Αναγέννηση μόνο το νόημα της καθολικότητας, χωρίς την περιπάθεια που χαρακτήριζε την φυσιογωμία της. Η σύγχρονη αυταπάτη βύθισε τον άνθρωπο στις συγκοπές του γίγνεσθαι: μέσα σε αυτό έχασε τα βάθρα της αιωνιότητας, την "υπόστασή" του. Κάθε κατάκτηση - πνευματική ή πολιτική - συνεπάγεται μιαν απώλεια· κάθε κατάκτηση είναι μια κατάφαση...θανάσιμη. Στην περιοχή της τέχνης - τη μόνη όπου μπορούμε να μιλήσουμε για ζωή του πνεύματος - ένα "ιδεώδες" εγκαθιδρύεται μόνο στα ερείπια εκείνου που προηγήθηκε: κάθε αληθινός καλλιτέχνης προδίδει τους προκατόχους του...Δεν υπάρχει ανωτερότητα μέσα στην ιστορία: δημοκρατία - μοναρχία· ρομαντισμός - κλασικισμός· φιλελευθερισμός - παρεμβατισμός· φυσιοκρατία - αφηρημένη τέχνη· ανορθολογισμός - νοησιαρχία· οι θεσμοί καταξιώνονται όπως τα ρεύματα του πνεύματος και του συναισθήματος. Μια πνευματική μορφή δεν θα μπορούσε να επωμισθεί μιαν άλλη· είμαστε κάτι αποκλείοντας κάτι άλλο: κανείς δεν μπορεί να συμφιλιώσει την τάξη με την αταξία, την αφαίρεση με την αμεσότητα, τη ορμή με το μοιραίο. Οι εποχές σύνθεσης δεν είναι δημιουργικές: συμπυκνώνουν την θέρμη των άλλων, συμπύκνωση συγκεχυμένη, χαοτική - μια κάθε εκλεκτισμός είναι μια ένδειξη τέλος.
Κάθε βήμα προς τα μπρος το διαδέχεται ένα βήμα προς τα πίσω: είναι το άκαρπο σπαρτάρισμα της ιστορίας - στάσιμο...γίγνεσθαι...Το γεγονός ότι ο άνθρωπος αφήνεται στη βασκανία της Προόδου, - γελοιοποιεί τις αξιώσεις του για λεπτότητα. Πρόοδος; - ίσως τη βρίσκουμε στην υγιεινή...Αλλά αλλού; Στις επιστημονικές ανακαλύψεις; Είναι ένα σύνολο ολέθριων θριάμβων...Ποιός καλόπιστος άνθρωπος θα μπορούσε να διαλέξει ανάμεσα στη λίθινη εποχή και τη σημερινή εποχή των υπερσύγχρονων εργαλείων; όντας και στις δυο εποχές πολύ κοντά στον πίθηκο, ανεβαίνουμε στα σύννεφα με τα ίδια κίνητρα που σκαρφαλώνουμε στα δέντρα: τα μέσα της περιέργειας μας - άσχετα με το αν είναι αθώα ή εγκληματικά - είναι τα μόνα που άλλαξαν και με μασκαρεμένα αντανακλαστικά είμαστε πιο ποικιλότροπα άπληστοι. Το να δεχτούμε ή να απορρίψουμε μια περίοδο είναι απλή ιδιοτροπία: πρέπει να δεχτούμε ή να απορρίψοπυμε σύνολη την ιστορία. Η ιδέα της προόδου μας κάνει κούφους ανθρώπους στις κορυφές του χρόνου· αλλά αυτές οι κορυφές δεν υπάρχουν: ο τρωγλοδύτης που έτρεμε από φόβο μέσα στις σπηλιές, τρέμει ακόμα μέσα στον ουρανοξύστη. Η πρωτεύουσα της δυστυχίας μας διατηρείται άθιχτη στο πέρασμα των εποχών· εντούτοις έχουμε ένα προνόμιο απέναντι στους προγόνους μας: ότι έχουμε τοποθετήσει καλύτερα αυτή την πρωτεύουσα, αφού έχουμε οργανώσει καλύτερα τον όλεθρο μας.
Εμίλ Σιοράν
Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού
Μετ. Κωστής Παπαγιώργης, Εκδ. Εξάντας
Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2014
ΕΜΙΛ ΣΙΟΡΑΝ: Η ΑΘΛΙΟΤΗΤΑ ΔΙΕΓΕΡΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ
Για να κρατά κανείς ξυπνητό το πνεύμα δεν υπάρχει μόνο ο καφές, η αρρώστεια, η αϋπνία ή η ψύχωση του θανάτου· η αθλιότητα βοηθάει εξίσου αν όχι πιο αποτελεσματικά: ο τρόμος της επαύριον και κείνος της αιωνιότητας, οι σκοτούρες για το χρήμα όπως και οι μεταφυσικές φοβίες, αναιρούν την ησυχία και τον εφησυχασμό. - Όλες μας οι ταπεινώσειςοφείλονται στο ότι δεν μπορούμε να αποφασίσουμε να πεθάνουμε της πείνας. Αυτή τη δειλία την πληρώνουμε ακριβά. Ζούμε μαζί με τους ανθρώπους, χωρίς να έχουμε κλήση στην επαιτεία! Ταπεινωνόμαστε μπροστά σε αυτά τα ντυμένα, επισφαλή, προκατειλημμένα πιθηκάκια! Βρισκόμαστε στη διάκριση αυτών των γελοίων που είναι ανάξιοι για περιφρόνηση! Η ντροπή που νιώθει κανείς όταν σκεπτεται να ξεκινήσει το οτιδήποτε, γεννάει τη λαχτάρα εκμηδένισης αυτού του πλάνήτη, με τις ιεραρχίες και τους υποβιβασμούς που αυτές συνεπάγονται. Η κοινωνία δεν είναι ένα κακό, είναι μια καταστροφή: Τί βλακώδες θαύμα που μπορούμε να ζούμε στους κόλπους της! Όταν την ατενίζουμε, μεταξύ μανίας και αδιαφορίας, είναι ανεξήγητο το πως κανείς δεν μπόρεσε να γκρεμίσει το οικοδόμημά της, το ότι μέχρι σήμερα δεν βρέθηκαν αγαθά πνεύματα, απελπισμένα και ευπρεπή, για να την σαρώσουν και να εξαλείψουν τα ίχνη της.
Υπάρχουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στην αναζήτηση του χρήματος μέσα στην πόλη και στην αναμονή μιας απάντησης από την σιωπή του σύμπαντος. Η απληστεία πρωτοστατεί στις καρδιές και στην ύλη. Στα κομμάτια αυτή η άθλια ύπαρξη! Θησαυρίζει τα νομίσματα και τα μυστήρια: οι τράπεζες είναι τόσο δυσπρόσιτες όσο και τα βάθη του Αγνώστου. Αλλά ποιός ξέρει; Πιθανώς κάποια μέρα αυτό το Άγνωστο θα φανερωθεί και θα δείξει τους θησαυρούς του· όσο το αίμα τρέχει στις φλέβες του, ο πλούσιος δεν θα ξεθάψει τα άσπρα του...Θα σας ομολογήσει τις ντροπές του, τα ελαττώματά του, τα εγκλήματά του: θα πει όμως ψέματα για την περιουσία του· θα κάνει κάθε λογής εκμυστήρευση, θα σας αποκαλύψει τη ζωή του: δεν θα οικειοποιηθείτε όμως το τελευταίο μυστικό του, το χρηματικό του μυστικό...
Η αθλιότητα δεν είναι μια διαβατική κατάσταση: συμπίπτει με τη βεβαιότητα ότι, όπως και να έχουν τα πράγματα δεν θα έχετε ποτέ τίποτα, ότι έχετε γεννηθεί μακριά από την κυκλοφορία των αγαθών, ότι πρέπει να παλέψετα για να αναπνεύσετε, ότι πρέπει να κερδίσετε ακόμα και τον αέρα που αναπνέετε και ότι, ακόμη και όταν θα εξαφανιστεί η κοινωνία, η φύση δεν θα είναι λιγότερο ανεπιεικής ούτε λιγότερο διεστραμμένη. Καμιά πατρική αρχή δεν παρέστει στη Δημιουργία: παντού χαμένοι θησαυροί: ιδού ο Αρπαγκόν δημιουργός, ο Ύψιστος φιλάργυρος και φιλοκρύφιος. Αυτός έβαλε μέσα σας τον τρόμο της επαύριον: διόλου δεν πρέπει να μας εκλήσσει το ότι η θρησκεία είναι μια μορφή αυτού του τρόμου. Για τους ανέκαθεν ενδεείς, η αθλιότητα είναι κάτι σαν διεγερτικό που θα είχαν λάβει άπαξ δια παντός, χωρίς περιθώριο να εξουδετερώσουν την επενέργειά του· ή σαν έμφυτη επιστήμη που, πριν από την όποια γνώση της ζωής, θα μπορούσε να περιγράψει την κόλασή της...
Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου 2014
Συνέντευξη του Emil Cioran: αυτός ο κόσμος θα αφανιστεί...
Αλήθεια δεν είναι καθόλου μοντέρνο εκ μέρους μου να το λέω, αλλά η αρχαιότητα έζησε ολοκληρωτικά με αυτήν την ιδέα. Σήμερα είναι αδύνατο. Είναι μια θέση που δε σημαίνει τίποτα για τους σημερινούς ανθρώπους. Όμως, ούτως ή άλλως, αυτός ο κόσμος θα αφανιστεί, και δεν υπάρχει καμμιά αμφιβολία γι' αυτό.
Απόσπασμα από συνέντευξη του Emil Cioran στον Georg Carpat Focke:
G.C.F: We have said and repeated for a long time that philosophy is finished. But philosophers have defended themselves in such an obstinate manner against this opinion that we must consider that it's not without signifying something. The responses of philosophers bring no more solutions, it's the issue of living here below and the pragmatism that we meet everywhere. To what can we still hold on to? To wisdom maybe, to the path taken by the Sophoi?
* Sophoi is used in French here and signifies 'wise man'.
Cioran: There is no doubt in my mind that wisdom is the principal goal in life, and that is why I always return to the Stoics. They have achieved wisdom, and that is why we can no longer call them philosophers as such. From my point of view, wisdom is the natural term of philosophy, its end in both senses of the word. A philosophy ends in wisdom and thereupon disappears.
G.C.F: A loop, if I understand well, is drawn here, going from ancient wisdom towards speculative philosophy, then coming back to wisdom upon which a new meditation on the essential occurs. Could it be that knowledge starts from self-discovery?
Cioran: The disillusioned from philosophy turns to wisdom. This is absolutely right. If it is true that we must start from philosophy, we must also be able to detach ourselves from it. It might in fact be the supreme task. It's no doubt why ancient wisdom has left such a strong impression in me, this philosophy of the Ancients that has ceased to be a philosophy in the sense that Aristotle for example understood it.
Today the problem of knowledge has become accessory; which is, on first basis, the way of tackling life, the question of knowing how to bear it. In the end I only know of two problems: how to bear life and how to bear oneself. There are no harder tasks. And there are no definitive answers to resolve them.
Simply everyone must resolve at least partially these problems for themselves. Is there in life a greater misery than having to deal with oneself every day, to wake up and say to oneself: "another day has begun, I have to see it to its end, I have to bear this day as well."? It's therefore not just a matter of acting, but of creating...
This is why I am against work. We must not even write. The only important thing is to always have in front of us these insoluble problems and live like Epictetus or Marcus Aurelius. Then we are no longer part of the real life stories, but in contemplation. Our contemporaries have lost the faculty to contemplate things. They have unlearned the art of intelligently wasting one's time.
If I should do a resumé then I would have to say that I am the result of all my lost hours. I have no career, and I wasted enormous amounts of time. But this waste of time has been a real gain. Only the man who stays removed, who doesn't do like the others, keeps the faculty of being able to really understand things.
It's really not modern at all of me to say this, but the antiquity has lived entirely with this idea. Today it is impossible. It's a position that no longer makes sense for people today. But, anyway, this world will perish, that there is no doubt about.
Πηγή http://www.cioran.eu/
Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου 2014
Άλυτα προβλήματα...
Ο Χέγκελ είναι ο μέγας υπεύθυνος του σύγχρονου οπτιμισμού. Πώς δεν είδε ότι η συνείδηση απλώς αλλάζει μορφές και συμπεριφορά, αλλά δε προοδεύει καθόλου; Το γίγνεσθαι αποκλείει μια απόλυτη περάτωση, ένα σκοπό: η έγχρονη περιπέτεια εκτυλίσσεται χωρίς μια θέαση, έξω από αυτή, και θα τελειώσει όταν οι δυνατότητες διαπόρευσης θα έχουν εξαντληθεί. Ο βαθμός συνείδησης ποικίλλει με τις εποχές, χωρίς αυτή η συνείδηση να μεγενθύνεται λόγω της διαδοχής τους. Η επίγνωσή μας δεν είναι μεγαλύτερη από του ελληνορωμαϊκού κόσμου, της Αναγέννησης ή του δέκατου όγδοου αιώνα· κάθε εποχή είναι τέλεια καθ' εαυτή - και υποκείμενη σε φθορά.
Υπάρχουν προνομιούχες στιγμές κατά τις οποίες η συνείδηση οξύνεται, αλλά δεν υπήρξε ποτέ τόση έλλειψη διαύγειας ώστε ο άνθρωπος να μη μπορεί να προσπελάσει τα ουσιώδη προβλήματα, γιατί η ιστορία είναι μια διηνεκής κρίση, ήτοι μια χρεωκοπία της αφέλειας. Οι αρνητικές καταστάσεις - εκείνες ακριβώς που οξύνουν τη συνείδηση - κατανέμονται ποικιλοτρόπως, εντούτοις όμως είναι παρούσες σε όλες τις ιστορικές περιόδους· ισορροπημένες και "ευτυχείς", γνωρίζουν την Ανία, - φυσική κατάληξη της ευτυχίας· κλονισμένες και ταραχώδεις, ζουν την Απελπσία, και τις θρησκευτικές κρίσεις που απορρέουν απ' αυτή. Η ιδέα του επίγειου Παραδείσου σχηματιστηκε από όλα τα στοιχεία που είναι ασυμβίβαστα με την Ιστορία, με το χώρο όπου ευδοκιμούν οι αρνητικές καταστάσεις.
Σάββατο 16 Αυγούστου 2014
Προϊόντα σήψης...
Μάταια οι Κέλσοι, οι Πορφύριοι, οι Ιουλιανοί οι Παραβάτες πάσχισαν να σταματήσουν την εισβολή αυτού του νεφελώδους μεγαλείου που ξεχείλιζε από τις κατακόμβες: οι απόστολοι άφησαν τα στίγματά τους στις ψυχές και πολλαπλασίασαν τις λεηλασίες στις πόλεις. Η εποχή της μεγάλης ασχήμιας αρχίζει: μια αχαρακτήριστη υστερία απλώνεται στον κόσμο...Ο Παύλος - ο μεγαλύτερος κομματάρχης όλων των εποχών - έκανε τις περιοδείες του, μολύνοντας με τις επιστολές του την αιθρία του αρχαίου λυκόφωτος. Ένας επιληπτικός θριάμβευσε πάνω σε πέντε αιώνων φιλοσοφία!
Αναζητώντας την πιο καθαπτική χρονολογία για την περηφάνια του πνεύματος, διατρέχοντας το χρονικό των ταπεινώσεων, δε βρίσκω τίποτα που να μπορεί να συγκριθεί με το έτος 529, κατά το οποίο, μετά από διαταγή του Ιουστινιανού έκλεισε η φιλοσοφική σχολή των Αθηνών.
Δευτέρα 14 Ιουλίου 2014
Εμίλ Σιοράν: Η αμφισημία της μεγαλοφυίας
Γιάννης Σταύρου, Καφές & βιβλία, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)
Δεν υπάρχει αληθινή έμπνευση που να μη γεννιέται από την ανωμαλία μιας ψυχής ευρύτερης από τον κόσμο...Μέσα στη λεκτική πυρκαγιά ενός Σαίξπηρ και ενός Σέλεϋ αισθανόμαστε τη στάχτη των λέξεων, πτώση και τάγγη της ανέφικτης δημιουργίας. Οι λέξεις αλληλοποδοπατούνται λες και καμιά τους δεν μπορούσε να γίνει ισοδύναμη με την εσωτερική ευφροσύνη· είναι το σπάσιμο της εικόνας, η υπερβατική ρήξη των σοφών λέξεων, που προκαλούνται από την καθημερινή χρήση και αίρονται ως εκ θαύματος στα ύψη της καρδιάς. Οι αλήθειες της ομορφιάς τρέφονται από υπερβολές που, στην παραμικρή ανάλυση αποκαλύπτονται τερατώδεις και γελοίες.
Η ποίηση: κοσμογονική περιπλάνηση του λεξιλογίου...Συνδυάστηκαν ποτέ πιο αποτελεσματικά ο τσαρλατανισμός και η έκσταση; Το ψεύδος, - πηγή δακρύων! αυτή είναι η απάτη της μεγαλοφυίας και το μυστικό της τέχνης. Τιποτένια πραγματα πεφυσιωμένα μέχρι τον ουρανό· το αναληθοφανές, να γεννάει κόσμους! Κι αυτό γιατί σε κάθε μεγαλοφυία συνυπάρχει μια Μασσαλιώτιδα και ένας Θεός.
Δευτέρα 26 Μαΐου 2014
το αγιασματοδόχο σκεύος γίνεται πτυελοδοχείο...
...Ας μου δείξουν σε αυτό τον κόσμο ένα και μόνο πράγμα που να ξεκίνησε καλά και να μην τέλειωσε άσχημα. Οι πιο περήφανες συγκινήσεις βουλιάζουν μέσα σε έναν οχετό, ή παύουν να υπάρχουν, σάμπως να έφτασαν στο φυσικό τους τέρμα: αυτή η έκπτωση συνιστά το δράμα της καρδιάς και το αρνητικό νόημα της ιστορίας. Κάθε "ιδεώδες" τρέφεται στις αρχές του, από το αίμα των αιρετικών του, όταν όμως υιοθετηθεί από το πλήθος φθείρεται και αφανίζεται. Ιδού πως το αγιασματοδόχο σκεύος γίνεται πτυελοδοχείο: είναι ο αναπόδραστος ρυθμός της "προόδου"...
Κυριακή 25 Μαΐου 2014
Το έμμεσο ζώο
Από την εποχή του Αδάμ όλη η προσπάθεια των ανθρώπων αποσκοπούσε στη μεταβολή του ανθρώπου· οι μεταρρυθμιστικοί και παιδαγωγικοί στόχοι, ασκούμενοι επί ζημία των απαραμείωτων δεδομένων, εκφυλίζουν τη σκέψη και νοθεύουν την κίνησή της. Ο πιο άσπονδος εχθρός της γνώσης είναι το παιδαγωγικό, οπτιμιστικό και μιασματικό ένστικτο από το οποίο οι φιλόσοφοι δε θα μπορούσαν να ξεφύγουν: πώς να γλύτωνα τα συστήματά τους; Πέρα από το Ανίατο, όλα είναι άτοπα· άτοπος αυτός ο πολιτισμός που θέλει να το καταπολεμήσει, άτοπες οι αλήθειες με τις οποίες εξοπλίζεται.
Με εξαίρεση τους αρχαίους σκεπτικιστές και τους γάλλους ηθικολόγους, θα ήταν δύσκολο να αναφαίρουμε έστω και ένα πνεύμα που οι θεωρίες του, κρυφά ή ρητά, δεν τείνουν να μορφώσουν τον άνθρωπο. Αλλά αυτός επιβιώνει αναλλοίωτος, μολονότι ακολούθησε την παρέλαση ευγενών αξιωμάτων, που προτάθηκαν στην περιέργειά του, και προσφέρθηκαν στη θέρμη και στην πλάνη του. Ενώ όλα τα όντα έχουν τη θέση τους μέσα στη φύση, αυτός παραμένει ένα πλάσμα μεταφυσικά περιπλανώμενο, χαμένο μέσα στη Ζωή, αλλόκοτο μέσα στη δημιουργία. Κανείς δε βρήκε έναν άξιο σκοπό στην ιστορία· όλοι όμως κάποιον έχουν προτείνει· και είναι μια αφθονία τόσων αντίθετων και παράδοξων σκοπών ώστε η ιδέα της τελεολογίας να μηδενίζεται και να αφανίζεται ως γελοίο άρθρο του πνεύματος.
Καθένας υφίσταται προσωπικά αυτή την καταστροφική ενότητα που είναι το φαινόμενο άνθρωπος. Και το μοναδικό νόημα του χρόνου είναι να πολλαπλασιάζει αυτές τις ενότητες, να αυξάνει απροσδιόριστα αυτές τις κραυγαλέες οδύνες που στηρίζονται σε ένα τίποτα της ύλης, στην έπαρση ενός ονόματος και μιαν ανέκκλητη μοναξιά.
Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014
Η αιώνια κρίση
...Δέχομαι τη ζωή από ευγένεια. Η διηνεκής εξέγερση προδίδει κακό γούστο όπως επίσης και η υψηλοφροσύνη της αυτοκτονίας. Στα είκοσί μας αναθεματίζουμε τους ουρανούς και την κόπρο που καλύπτουν· η τραγική πόζα βασίζεται σε μαι παρατεταμένη και γελοία εφηβεία· αλλά απαιτούνται χίλιες δοκιμασίες για να φτάσουμε στην αγυρτεία της απόσπασης.
Εκείνος που, χειραφετειμένος από όλες τις εν χρήσει αρχές, δεν θα διέθεται κανένα χάρισμα ηθοποιού θα ήταν το αρχέτυπο του άτυχου, το ον με την ιδεώδη δυστυχία. Δε χρησιμεύει σε τίποτα να κατασκευάσουμε αυτό το πρότυπο ειλικρίνειας: η ζωή είναι ανεχτή μόνο στο βαθμό του φενακισμούπου που της επιβάλλουμε. Ένα τέτοιο πρότυπο θα ήταν η αιφνίδια κατάρρευση της κοινωνίας, μια και η "ηδύτητα" της από κοινού ζωής έγκειται στην αδυναμία μας να αφήσουμε ελεύθερες τις άπειρες υστεροβουλίες μας. Αν ανεχόμαστε οι μεν τους δε είναι γιατί είμαστε όλοι απατεώνες. Ο οιοσδήποτε αρνιόταν να πει ψέματα θα έβλεπε τη γη να φεύγει κάτω από τα πόδια του: βιολογικά είμαστε υποταγμένοι στο ψευδές. Δεν υπάρχει ηθικός ήρωας που να μην είναι παιδικός, άπραγος ή αναυθεντικός· γιατί η αληθινή αυθεντικότητα είναι να μολύνεσαι μέσα στο δόλο, μέσα στον καθωσπρεπισμό της δημόσιας κολακείας και της κρυφής κακολογίας. Αν οι συνάνθρωποί μας μπορούσαν να πληροφορηθούν τη γνώμη μας γι' αυτούς, ο έρωτας, η φιλία, η αφοσίωση θα είχαν διαγραφεί για πάντα από τα λεξικά· και αν είχαμε το σθένος να κοιτάξουμε κατά πρόσωπο τις αμφιβολίες που δειλά νιώθουμε για τον εαυτό μας, κανείς από μας δε θα πρόφερε ένα "εγώ" χωρίς ντροπή. Η προσωπιδοφορία περιλαμβάνει όλα τα ζωντανά, από τον τρωγλοδύτη μέχρι τον σκεπτικιστή. Αφού ο σεβασμός των προσχημάτων είναι το μόνο που μας ξεχωρίζει από τα ψοφίμια, κάθε καθορισμός του βάθους των πραγμάτων και των όντων θα συνεπαγόταν αφανισμό. Προτιμούμε ένα καλύτερο μηδέν: το σκαρί μας μόνο κάποια δόση αλήθειας μπορεί να υποφέρει...
Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2014
ο αληθινός ήρωας μάχεται και πεθαίνει εν ονόματι της μοίρας του...
...Δεν υπάρχει τίποτα πιο ξένο στην τραγωδία από την ιδέα της λύτρωσης, της σωτηρίας και της αθανασίας! Ο ήρωας συντρίβεται από τις ίδιες του τις πράξεις, χωρίς να μπορεί να γλυτώσει το θάνατό του με την αρωγή κάποιας υπεφυσικής χάριτος. Ως ύπαρξη δεν συνεχίζεται, παραμέναι ανάγλυφος στη μνήμη των ανθρώπων σαν ένα θέμα οδύνης·........ο αληθινός ήρωας μάχεται και πεθαίνει εν ονόματι της μοίρας του κι όχι εν ονόματι μιας πίστης. Η ύπαρξη του εξαλείφει κάθε ιδέα διαφυγής· οι δρόμοι που δεν τον οδηγούν στο θάνατο του είναι αδέξοδοι· μοχθεί για τη βιογραφία του· φροντίζει για τη λύση και ενστικτωδώς θέτει σε ενέργεια τα πάντα για να προκαλέσει ολέθρια συμβάντα.......κι αν είχε ακινητοποιηθεί στο σταυρό δεν θα ήταν αυτός που θα ύψωνε τα μάτια του στον ουρανό· η ιστορία του είναι το μοναδικό του απόλυτο, όπως η θέληση του να είναι τραγικός αποτελεί τη μοναδική του επιθυμία...
Εμίλ Σιοράν
Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2014
Το αρνητικό νόημα της ιστορίας...
...Ας μου δείξουν σε αυτό τον κόσμο ένα και μόνο πράγμα που να ξεκίνησε καλά και να μην τέλειωσε άσχημα. Οι πιο περήφανες συγκινήσεις βουλιάζουν μέσα σε έναν οχετό, ή παύουν να υπάρχουν, σάμπως να έφτασαν στο φυσικό τους τέρμα: αυτή η έκπτωση συνιστά το δράμα της καρδιάς και το αρνητικό νόημα της ιστορίας. Κάθε "ιδεώδες" τρέφεται στις αρχές του, από το αίμα των αιρετικών του, όταν όμως υιοθετηθεί από το πλήθος φθείρεται και αφανίζεται. Ιδού πως το αγιασματοδόχο σκεύος γίνεται πτυελοδοχείο: είναι ο αναπόδραστος ρυθμός της "προόδου"...
Κυριακή 7 Ιουλίου 2013
Υποταγή...
Γιάννης Σταύρου, Άνθρωπος και δέντρο, λάδι σε καμβά
Η θεολογία, η ηθική, η ιστορία και η καθημερινή πείρα μας διδάσκουν ότι για επιτύχουμε την ισορροπία δεν υπάρχουν άπειροι τρόποι: ένα είναι το μυστικό: Η υποταγή."Δεχτείτε έναν ζυγό, μας επαναλαμβάνουν, και θα είστε ευτυχείς· γίνετε κάτι και θα απαλλαγείτε από τίς οδύνες σας".
Πράγματι, σε αυτό τον κόσμο τα πάντα είναι επάγγελμα: επαγγελματίες του χρόνου, υπάλληλοι της αναπνοής, μεγιστάνες της ελπίδας, πριν ακόμα γεννηθείτε σας προσμένει μια θέση: οι σταδιοδρομίες μας προετοιμάζονται μέσα στα σπλάχνα των μητέρων μας.
Μέλη ενός επίσημου κόσμου, οφείλουμε να κατέχουμε μια θέση, χάρη στο μηχανισμό ενός άκαμπτου πεπρωμένου, που μόνο προς όφελος των τρελών χαλαρώνει· αυτοί τουλάχιστον, δεν εξαναγκόζονται να έχουν ένα πιστεύω, να προσχωρήσουν σε έναν θεσμό, να υποστηρίξουν μια ιδέα, να ακολουθήσουν μιαν επιχείρηση.
Από καταβολής κοινωνίας, όσοι θέλησαν να ξεφύγουν καταδιώχτηκαν ή προπηλακίστηκαν. Σας συγχωρούν τα πάντα, αρκεί να έχετε ένα επάγγελμα, έναν υπότιτλο στο όνομά σας, μια σφραγίδα πάνω στο μηδέν σας.
Κανείς δεν έχει την τόλμη να βροντοφωνάξει: "Δεν θέλω να κάνω τίποτα"· - είμαστε πιο επιεικείς απέναντι σε έναν φονιά παρά σε ένα πνεύμα που απαρνήθηκε την πράξη. Πολλαπλασιάζοντας τις δυνατότητες υποταγής, παραιτούμενος από την ελευθερία του, εξοντώνοντας μέσα του τον αλήτη, ο άνθρωπος εκπλέπτυνε τη δουλεία του και παραδόθηκε στα φαντάσματα.
Ακόμα και τις περιφρονήσεις και τις εξεγέρσεις του, τις καλλιέργησε μόνο και μόνο για να υποδουλωθεί από αυτές, δούλος καθώς είναι των στάσεών του, των νευμάτων και των διαθέσεών του. Έχοντας βγει από τα σπήλαια, κράτησε τη δεισιδαιμονία τους· ήταν αιχμάλωτος τους, απέβη ο αρχιτέκτων τους. Διαιωνίζει την πρωτόγονη κατάστασή του με μεγαλύτερη επινοητικότητα και λεπτολογία· αλλά κατά βάθος, διογκώνοντας ή σμικρύνοντας την καρικατούρα του, γίνεται αναίσχυντος λογοκλόπος του εαυτού του. Τσαρλατάνος που κινείται με σπάγκους, εξαπατά ακόμα με τις συσπάσεις και τους μορφασμούς του...
Εκδ. Εξάντας, Μετ. Κωστής Παπαγιώργης
Τρίτη 26 Μαρτίου 2013
Η ανθρωπότητα λάτρεψε μόνο τους εξολοθρευτές της...
Αν και πάλι δεν πεισθείτε...Ε, τότε κάντε μήνυση στον Μεγαλοδύναμο...
...Απτόητο μπροστά σε μια καθορισμένη άποψη ή ένα διαφανές είδωλο, το πλήθος εξάπτεται με το ανεπαλήθευτο και τα ψευδομυστήρια. - Ποιός έδωσε ποτέ τη ζωή του για την αυστηρότητα; Κάθε γενιά υψώνει μνημεία στους δήμιους της προηγούμενης. Αληθεύει εξίσου ότι τα θύματα θα δέχονταν πρόθυμα να σφαγιαστούν από τη στιγμή που πίστεψαν στη δόξα, στο θρίαμβο ενός και μόνο, στην ήττα όλων...
...Η ανθρωπότητα λάτρεψε μόνο τους εξολοθρευτές της. Τα βασίλεια όπου οι πολίτες έσβησαν ειρηνικά δεν εμφανίζονται καθόλου μέσα στην ιστορία, ούτε ο συνετός ηγεμόνας, ο οποίος ανέκαθεν περιφρονείται από τους υπηκόους του· το πλήθος αγαπάει το μυθιστόρημα, έστω κι αν του κοστίζει, γιατί το σκάνδαλο των ηθών συνιστά το υφάδι της ανθρώπινης περιέργειας και το υπόγειο ρεύμα κάθε συμβάντος...
...Αφού η τιμιότητα δεν έχει βιογραφία ούτε χάρη, από την Ιλιάδα ως το κωμειδύλλιο, μόνο η έκρηξη της ατίμωσης διασκεδάζει και θέλγει. Συνεπώς είναι πολύ φυσικό η ανθρωπότητα να προσφέρεται ως ζύμη στους κατακτητές, να θέλει να την ποδοπατούν, ένα έθνος χωρίς τυράννους να μένει στην αφάνεια, και το σύνολο των παρανομιών που διαπράττει ένας λαός να είναι η μόνη ένδειξη της παρουσίας και της ζωτικότητάς του...
...Παγκόσμια ιστορία: ιστορία του Κακού. Το να αφαιρέσει κανείς τις καταστροφές από το ανθρώπινο γίγνεσθαι, είναι σαν να εκλαμβάνει τη φύση χωρίς εποχές. Δεν έχετε συνεισφέρeι σε μια καταστροφή: θα εξαφανιστείτε χωρίς να αφήσετε ίχνος πίσω σας. Επισύρουμε την προσοχή των άλλων με τη δυστυχία που σκορπάμε γύρω μας...
...Αλλά ας παρηγορηθούμε: οι κοντινοί ή μακρινοί επίγονοί μας θα πάρουν εκδίκηση. Γιατί δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε τη στιγμή που οι άνθρωποι θα αλληλοσφάζονται από αηδία για τον εαυτό τους, που η Ανία θα κυριαρχεί πάνω στις προκαταλήψεις και τις αποσιωπήσεις τους, που θα βγαίνουν στο δρόμο για να ικανοποιήσουν την αιμοδιψή τους διάθεση και το καταστρφικό όνειρο που πάει από γενιά σε γενιά θα γίνει έργο όλων...
Εγκόλπιο Ανασκολοπισμού, Η ανία των κατακτητών (απόσπασμα)
μετ. Κωστής Παπαγιώργης, Εκδ. Εξάντας (σελ 209-211)




















