τόσο μακριά...

«Ούτε φανταζόμουνα,  όταν διάβαζα γεωγραφία,
ότι θα κατοικούσα στο ακρωτήριο
της Καλής Ελπίδας  -  χωρίς ελπίδα,
ότι θα πήγαινα τόσο μακριά!..»
Γιάννης Κοντός 

                          Γιάννης Σταύρου, Χάραμα    

ψευδαισθήσεις...

« Οι άνθρωποι ακολουθούν μόνο αυτούς που τους δημιουργούν ψευδαισθήσεις και ποτέ αυτούς που δεν έχουν αυταπάτες.» Εμίλ Σιοράν

Γιάννης Σταύρου, Νύχτα στο λιμάνι

Τόσο εύθραυστος ο πολιτισμός· όσο η ψυχή ενός αηδονιού...

 .. Ἀπὸ τὶς μυστικὲς πηγὲς τῆς φύσης ἐρχόταν μιὰ ἤπια πνοὴ καὶ συναντοῦσε μιὰν ἄλλη, ἐξίσου ἤπια, μέσα στὸ στῆθος μου... Ἄφησέ με νὰ ζήσω μιὰ στιγμὴ μόνο, ὅσο γιὰ νὰ βγάλω στὸν αἰθέρα καὶ γιὰ τὸ αὐτί σου τὸ θησαυρὸ ποὺ αἰσθάνομαι μέσα μου...

Γιάννης Σταύρου, Ακαδημία

Διονύσιος Σολωμός
Το αηδόνι και το γεράκι

Ἄκουσε, γεράκι, τὸ καημένο τ᾿ ἀηδόνι.
Ἡ ζωή μου εἶναι στὴν ἐξουσία σου, ὅπως καὶ τὸ πέταγμά μας αὐτὸ μέσα στὰ σύννεφα, ὅπου δὲν εἶχα φτάσει ποτέ. Ἀλλὰ ἄκουσέ με: Ἀπὸ τὶς μυστικὲς πηγὲς τῆς φύσης ἐρχόταν μιὰ ἤπια πνοὴ καὶ συναντοῦσε μιὰν ἄλλη, ἐξίσου ἤπια, μέσα στὸ στῆθος μου.
Αὐτὴ ἡ πνοὴ γινόταν τραγούδι, ὅπως καὶ τὸ φύλλωμα τοῦ δέντρου ποὺ μὲ φιλοξενοῦσε, ὅπως τὰ ἄστρα ποὺ ἔλαμπαν ψηλά.
Ἡ ὀμορφιὰ τῶν πραγμάτων ποὺ ἦταν γύρω μου μὲ συγκινοῦσε καὶ μεταβαλλόταν σὲ μουσική.
Εἶδα κι ἐσένα νὰ ἔρχεσαι καταπάνω μου, καὶ ὁ φόβος μου νικήθηκε ἀπὸ τὸ θαῦμα τῆς γρήγορης καὶ μεγαλόπρεπης πτήσης σου, ποὺ τὴ θαύμαζα σὰν δῶρο τῶν θεῶν.
Ἀλλὰ τὴ στιγμὴ ἐκείνη, ἀπὸ ἀπροσμέτρητο βάθος, ἑτοιμάζονταν ν᾿ ἀναβρύσουν ἀπὸ μένα τραγούδια θλίψης γιὰ ἕνα ρόδο ποὺ τὸ μάδησε ὁ ἀέρας.
Τὰ ἄρχιζα, τὰ τραγούδια αὐτά, ἐγὼ πού, ὅταν ξεσποῦσε ὁ κεραυνός, ἔνιωθα νὰ μοῦ τρέμει τὸ στῆθος, καθὼς ἤμουν μαζεμένο μέσα στὸ νέο φύλλωμα.
Ἄφησέ με νὰ ζήσω μιὰ στιγμὴ μόνο, ὅσο γιὰ νὰ βγάλω στὸν αἰθέρα καὶ γιὰ τὸ αὐτί σου τὸ θησαυρὸ ποὺ αἰσθάνομαι μέσα μου.
Μὴ σκοτώσεις αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ γεννηθεῖ!.
Καθὼς τὸ ἀηδόνι μιλοῦσε, τὸ γεράκι χαλάρωνε τὸ ἁρπακτικὸ νύχι του, καὶ μὲ τὸ ἄλλο ἔκανε φιλικὸ νεΰμα στὸ ἀηδόνι, ποὺ ὅμως τὴ στιγμὴ ἐκείνη ξεψύχησε.

στο μονοπάτι σου...

Να ανθίσουν τριαντάφυλλα στο μονοπάτι σου. Γεια σου.
*
Che le rose fioriscano sul tuo sentiero. Ciao.
Cesare Pavese
(χαιρετισμός του ποιητή στο τέλος μιας επιστολής - 22 Απριλίου 1943)

                                         Γιάννης Σταύρου, Βιβλίο & τριαντάφυλλα (λεπτομέρεια)
                                       

τα ξέρουν όλα...

Μόνο οι Θεοί που τα ξέρουν όλα, και οι αδαείς που νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα, δεν επιδιώκουν...
Τζορντάνο Μπρούνο
*
Solo gli dei che sanno tutto, e gli ignoranti che pensano di sapere tutto, non cercano...
Giordano Bruno

                    Γιάννης Σταύρου, Νύχτα στο λιμάνι

μακριά...

Το πρώτο σημάδι ενός ισορροπημένου πνεύματος είναι η ικανότητα να μένει μακριά, συντροφιά με τον εαυτό του.
Σενέκας

                       Γιάννης Σταύρου, Δύση στον Θερμαϊκό

Χρόνος...

Η μέρα πέφτει, η νύχτα προχωρά· θυμήσου!
Η άβυσσος πάντα διψάει· η κλεψύδρα αδειάζει...

 Γιάννης Σταύρου, Νυχτερινό

 Σαρλ Μπωντλαίρ
Το ρολόι- Τα άνθη του κακού

Θυμήσου ότι ο χρόνος είναι ένας άπληστος παίκτης
Κερδίζει χωρίς να κλέβει, με κάθε χτύπημα. Είναι ο νόμος.
Η μέρα πέφτει, η νύχτα προχωρά· θυμήσου!
Η άβυσσος πάντα διψάει· η κλεψύδρα αδειάζει.
*
Charles Baudelaire
L’horloge - Les fleurs du mal

Souviens-toi que le Temps est un joueur avide
Qui gagne sans tricher, a tout coup ! c’est la loi.
Le jour decroit ; la nuit augmente, souviens-toi !
Le gouffre a toujours soif ; la clepsydre se vide.

Ήρκος Αποστολίδης, ο Δάσκαλος!

Mόλις τελείωσα το πορτρέτο σου...
Ήρκος Αποστολίδης, ο Δάσκαλος!
Ένας τίτλος που δικαιωματικά σου ανήκει.
Με τον απαράμιλλο λόγο του στοχαστή, του γλωσσολόγου και του γλωσσοπλάστη, του επιστήμονα φιλόλογου.
Περήφανος που είμαι φίλος σου!
Περιμένω με ανυπομονησία το σπουδαίο σου πόνημα πάνω στο "ΤΑΔΕ ΕΦΗ ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ" του Νίτσε.

                                Γιάννης Σταύρου, Ήρκος Αποστολίδης

τα πράγματα που φεύγουν...

"Ο αέρας είναι γεμάτος από το ρίγος των πραγμάτων που φεύγουν"
*
"L'air est plein du frisson des choses qui s' enfuient"
Charles Baudelaire, Le crepuscule du matin / Το λυκόφως του πρωινού

 

                            Γιάννης Σταύρου, Εργοστασιο ΦΙΞ, Θεσσαλονίκη

 

Ανοχή...

"Φαίνεται ότι η ανοχή σύντομα θα φτάσει σε τέτοιο επίπεδο,
ώστε ο ευφυής θα απαγορεύεται να σκέπτεται, επειδή ταπεινώνει τα αισθήματα του βλάκα."

Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ (1891-1940)

 

Γιάννης Σταύρου, Αναγνώστρια (λεπτομέρεια)

Τη γλώσσα των λουλουδιών και των βουβών πραγμάτων...

Πλανιέται πάνω απ’ τη ζωή και χωρίς προσπάθεια κατανοεί
Τη γλώσσα των λουλουδιών και των βουβών πραγμάτων!
*
Qui plane sur la vie, et comprend sans effort 
Le langage des fleurs et des choses muettes! 

 

Γιάννης Σταύρου, Βιβλίο & τριαντάφυλλα (λεπτομέρεια)

Σαρλ Μπωντλαίρ, 
Ανάταση

Πάνω από λίμνες, πάνω από κοιλάδες,
Από βουνά, από δάση, από νέφη, από θάλασσες,
Πέρα απ’ τον ήλιο, πέρα απ’ τους αιθέρες,
Πέρα απ’ τα σύνορα του έναστρου θόλου,

Πνεύμα μου κινείσαι μ’ ευστροφία,
Και, σαν καλός κολυμβητής που σβήνει μες στο κύμα,
Χαρούμενα οργώνεις τη βαθιά απεραντοσύνη
Μ’ άφατη και αρρενωπή ηδονή.

Πέταξε μακριά απ’ τα θανατερά μιάσματα?
Να εξαγνιστείς πήγαινε στον πιο ψηλόν αιθέρα,
Και πιες, σαν το αγνό και θείο πιοτό,
Τη λαμπρή φλόγα που πληροί τις διάφανες εκτάσεις.

Πίσω απ’ τις έγνοιες και τις απέραντες θλίψεις
Που το βάρος τους φορτώνουν στη θαμπή ύπαρξη,
Ευτυχής αυτός που μ’ ένα δυνατό φτερούγισμα μπορεί,
Να ορμήσει προς τα γαλήνια και φωτεινά πεδία?

Αυτός που οι σκέψεις του σαν κορυδαλλοί,
Προς τα ουράνια παίρνουν μιαν ελεύθερη ώθηση το πρωί,
-Πλανιέται πάνω απ’ τη ζωή και χωρίς προσπάθεια κατανοεί
Τη γλώσσα των λουλουδιών και των βουβών πραγμάτων!

(Άνθη του Κακού | μετάφραση Δέσπω ΚΑΡΟΥΣΟΥ | εκδόσεις ΓΚΟΒΟΣΤΗ)

Charles Baudelaire
Elevation

Au-dessus des etangs, au-dessus des vallees,
Des montagnes, des bois, des nuages, des mers,
Par dela le soleil, par dela les ethers,
Par dela les confins des spheres etoilees,

Mon esprit, tu te meus avec agilite,
Et, comme un bon nageur qui se pame dans l'onde,
Tu sillonnes gaiement l'immensite profonde
Avec une indicible et male volupte.

Envole-toi bien loin de ces miasmes morbides ;
Va te purifier dans l'air superieur,
Et bois, comme une pure et divine liqueur,
Le feu clair qui remplit les espaces limpides.

Derriere les ennuis et les vastes chagrins
Qui chargent de leur poids l'existence brumeuse,
Heureux celui qui peut d'une aile vigoureuse
S'elancer vers les champs lumineux et sereins ;

Celui dont les pensers, comme des alouettes,
Vers les cieux le matin prennent un libre essor,
- Qui plane sur la vie, et comprend sans effort
Le langage des fleurs et des choses muettes !

Charles Baudelaire - Les Fleurs du mal

ένα βλέμμα...

"La femme est sans doute une lumiere, un regard, une invitation au bonheur, une parole quelquefois" 
Charles Baudelaire
*
"Η γυναίκα είναι χωρίς αμφιβολία ένα φως, ένα βλέμμα, μια πρόσκληση για την ευτυχία, και μερικές φορές μια φράση"
Σαρλ Μπωντλαίρ

Γιάννης Σταύρου, Πορτρέτο νέας γυναίκας

Οἷσιν ἐπὶ Ζεὺς θῆκε κακὸν μόρον...

"Οἷσιν ἐπὶ Ζεὺς θῆκε κακὸν μόρον, ὡς καὶ ὀπίσσω ἀνθρώποισι πελώμεθ’ ἀοίδιμοι ἐσσομένοισι" ΙΛΙΑΔΑ, Ζ 357-358

(Άχαρη μοίρα ο Δίας μας έγραψε, πολυτραγουδημένο μες στους ανθρώπους τους μελλούμενους να μείνει τ᾿ όνομά μας)

Και ποιός θεός τούς όρισε ν’ αγαπηθούν πολύ 

κι απ’ την αγάπη τους να γίνουν ποίημα του Θανάτου;...

 

Γιάννης Σταύρου, Πορτρέτο νέας γυναίκας, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια) 

Γιώργης Παυλόπουλος

Ελένη

"Οἷσιν ἐπὶ Ζεὺς θῆκε κακὸν μόρον, 
ὡς καὶ ὀπίσσω ἀνθρώποισι πελώμεθ’ ἀοίδιμοι ἐσσομένοισι" 
ΙΛΙΑΔΑ, Ζ 357-358 

Πάλι γυμνή στην αγκαλιά του απόψε

όμως ο νους της γύριζε στο άλλο της κρεβάτι.

Πρώτη φορά που ένιωσε τον πόθο του αλλιώτικο

πρώτη φορά την τρόμαζαν ο έρωτας κι η νύχτα.

Χάμω στο πάτωμα τα ξεσκισμένα πέπλα της

κι η τρυπημένη ασπίδα του, παντοτινή ντροπή.

Μα ποιός αποφασίζει για το σώμα της, ποιός φταίει

που η ομορφιά της θ’ αφανίσει αύριο την Τροία;

Και ποιός θεός τούς όρισε ν’ αγαπηθούν πολύ

κι απ’ την αγάπη τους να γίνουν ποίημα του Θανάτου;

Για τον Ρένο...

 

Γιάννης Σταύρου, Πορτρέτο του Ρένου Αποστολίδη, μικτή τεχνική

"Τον Ρένο Αποστολίδη τον γνώρισα από τον καλό μου φίλο Μελέτη Μελετόπουλο. Ήταν κιόλας στα πρώτα χρόνια που είχε ξεκινήσει η "Νέα Κοινωνιολογία" και ο Μελέτης έκανε στο σπίτι του συγκεντρώσεις όπου συζητούσαμε  επί ώρες με τον Ρένο για τον Ηράκλειτο, τον Νίτσε, τον ελληνικό εμφύλιο, την ελληνική διανόηση και την δική του πορεία. Στην συνέχεια τον επισκεφτήκαμε στο σπίτι του στην οδό Μηθύμνης και κατόπιν   στο καινούργιο του σπίτι στο Χολαργό. Ένα άλλο βράδυ με τον Μελέτη και τον καθηγητή Γιώργο Παγουλάτο πήγαμε σε μια ταβέρνα στην Πεντέλη. Η κουβέντα ως συνήθως ήταν πολύ ενδιαφέρουσα και συνεχίστηκε μέχρι τις πρωϊνές ώρες στην πλατεία του Χαλανδρίου.

Δεν θα επαναλάβω πόσο έγκυρος φιλόλογος ήταν αλλά το κύριο χαρακτηριστικό ήταν να εμπνέει ένα δυνατό αίσθημα ελευθερίας που δεν συμβιβαζόταν με τίποτε  και με κανένα. Ο ίδιος αυτό το αίσθημα το πλήρωσε με μια συστηματική σιωπή έναντι του έργου του. Μια κριτική στην "Επιθεώρηση Τέχνης" για την "Πυραμίδα 67"  και έκτοτε σιωπή,σπάνια γραφόταν κάτι για το έργο του. Είναι η συνήθης τακτική να αποφεύγεται  η αντιπαράθεση με κάποιον που δεν συμφωνούμε μαζί του  με τη προσδοκία  (στην πραγματικότητα αυταπάτη γιατί η αξιοσύνη ενός υπάρχει ανεξάρτητα από τα δικά μας θετικά ή αρνητικά αισθήματα) ότι έτσι ο αντίπαλος δεν  θα  αποκτήσει υπόσταση (πολλά τα σχετικά παραδείγματα, αναφέρω ότι η σημαντική μελέτη του Γ.Καραμπελιά για το δημοτικό τραγούδι , που εκδόθηκε σχετικά πρόσφατα,δεν παρουσιάστηκε σε καμία κριτική βιβλίου σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με την αντίστοιχη του Π.Μπουκάλα που  χαίρει μεγάλης προβολής από τις εφημερίδες και την ΕΡΤ).

Θεωρώ ότι  τα έργα του Ρένου για τον εμφύλιο είναι ότι πιο σημαντικό έχει γραφτεί  στην λογοτεχνία μας  για την περίοδο αυτή (το "Κιβώτιο" του Άρη Αλεξάνδρου με κριτική διάθεση προς την  τακτική της αριστεράς  είναι συγκριτικά αναιμικό). Όμως δεν επιδέχεται  να χρησιμοποιηθεί για την ιδεολογική ανάγνωση και χειραγώγηση της ιστορίας είτε από την μια είτε από την άλλη πλευρά. Παρουσιάζει τις δύο παρατάξεις του εμφυλίου να εναλλάσσουν τους ρόλους του  θύτη και του θύματος. Τελικά βέβαια όλοι υπήρξαν χαμένοι και θύματα όμως κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο να αναγνωριστεί όταν σκοπός είναι ο αντίπαλος να φορτωθεί με τις ευθύνες για ότι δυσάρεστο συνέβη."

Περισσότερα:
ΣΠΥΡΟΣ ΚΟΥΤΡΟΥΛΗΣ

ανθρώπινη φύση...

.. ο δεύτερος ήταν ικανός να τυλίξει μέσα στα νήματα της συκοφαντίας και της ίντριγκας την αθωότητα, την ομορφιά, την αρετή, να τις πνίξει ή να τις δηλητηριάσει ψυχρά...

Γιάννης Σταύρου, Αναγνώστρια, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)

Ονορέ ντε Μπαλζάκ, 
Μια σκοτεινή υπόθεση
(Μετ. Νάγια Παπασπύρου-Υφαντή, Εκδ. Κριτική -σελ. 28)

"... Ο πρώτος έμοιαζε να ' ναι αγαθός συγκρινόμενος μ' αυτόν το νέο, ξερό και αδύνατο άντρα που μαστίγωνε τον αέρα μ' ένα μπαστούνι του οποίου η χρυσή λαβή άστραφτε στον ήλιο. Ο πρώτος μπορούσε να αποκεφαλίσει κάποιον με τα ίδια του τα χέρια, αλλά ο δεύτερος ήταν ικανός να τυλίξει μέσα στα νήματα της συκοφαντίας και της ίντριγκας την αθωότητα, την ομορφιά, την αρετή, να τις πνίξει ή να τις δηλητηριάσει ψυχρά. Ο ροδοκόκκινος άντρας θα ' χε παρηγορήσει το θύμα του με καλαμπούρια, ο άλλος ούτε καν θα ' χε χαμογελάσει. Ο πρώτος ήταν σαράντα πέντε ετών και θα ' πρεπε να αγαπάει το καλό φαγητό και τις γυναίκες... Αυτού του είδους οι άντρες έχουν όλα τα πάθη που τους κάνουν σκλάβους της δουλειάς τους. Αλλά ο νεαρός ήταν χωρίς πάθη και βίτσια. Αν ήταν σπιούνος, ανήκε στη διπλωματία και δούλευε γι ' αυτή καθ ' ευατήν την τέχνη της σπιουνιάς. Ο ένας συνελάμβανε την ιδέα, ο άλλος την εκτελούσε· ό ένας ήταν η ιδέα, ο άλλος ήταν η μορφή... "

Πρέπει να είναι κανείς ελαφρός σαν πουλί και όχι σαν φτερό...

Η δημιουργία εμπεριέχει τη ρήξη. Στην απαρχή του κόσμου, δύο πράξεις, αυτή του δημιουργού, κι εκείνη του δημιουργήματος ο ένας εγκαθιδρύει το Νόμο, ο άλλος...την ελευθερία.

Γιάννης Σταύρου, Πορτρέτο νέας γυναίκας, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)

Πωλ Βαλερύ
Σκέψεις και αφορισμοί
(μετ. Αλέξανδρος Βέλιος - αποσπάσματα)

Ο κυκλώνας μπορεί να ισοπεδώσει μια πόλη, αλλά δεν μπορεί ν' ανοίξει ένα γράμμα ή να λύσει τον κόμπο αυτόν.

Το Εγώ αποφεύγει κάθε δημιούργημα. Οπισθοδρομεί από άρνηση σε άρνηση. θα μπορούσαμε να ονομάσουμε "Σύμπαν" το σύνολο των πραγμάτων στα οποία το Εγώ αρνείται ν' αναγνωρίσει τον εαυτό του.

Η δημιουργία εμπεριέχει τη ρήξη. Στην απαρχή του κόσμου, δύο πράξεις, αυτή του δημιουργού, κι εκείνη του δημιουργήματος ο ένας εγκαθιδρύει το Νόμο, ο άλλος...την ελευθερία.

Η συνείδηση απεχθάνεται το κενό.

Τα ωραία τέκνα είναι τέκνα της μορφής τους, η οποία γεννιέται πριν από αυτά.

Ορισμένα έργα δημιουργούνται για το κοινό τους, ορισμένα άλλα δημιουργούν το δικό τους κοινό.

Το παρακάναμε περιορίζοντας τη γνώση της γλώσσας στην απλή μνήμη. το να καθίσταται η ορθογραφία σημάδι κουλτούρας είναι σημείο των καιρών και δείγμα ανοησίας.

Οι εντυπώσεις ενός πιθήκου θα είχαν μεγάλη λογοτεχνική αξία - σήμερα . Κι αν ο πίθηκος τις υπέγραφε με ανθρώπινο όνομα, θα τον περνούσαν για ιδιοφυΐα.

Οι μεγάλοι άνδρες πεθαίνουν δύο φορές, μια φορα ως άνδρες και μια φορά ως μεγάλοι.

Δεν υπάρχει αλήθεια χωρίς πάθος, χωρίς λάθος. Θέλω να πω, κατακτά κανείς την αλήθεια μόνο παθιασμένα.

Ο αριθμός των εχθρών μας αυξάνεται στο βαθμό που αυξάνεται η σπουδαιότητα μας - το ίδιο συμβαίνει και με τον αριθμό των φίλων μας.

Ό,τι είναι ωραίο, ηρωικό, μεγαλόπρεπο, είναι κατ' ουσίαν σκοτεινό, ακατανόητο. Ό,τι είναι μεγάλο πρέπει να είναι απρόσμενο.

Το ελεύθερο πνεύμα απεχθάνεται τον ανταγωνισμό. Παίρνει το μέρος του αντιπάλου του.

Ο ειλικρινής φίλος. Ποιός θα τολμήσει να πει στο φίλο του: σε είχα εντελώς ξεχάσει.

Το εναργές πνεύμα δίνει στους άλλους να καταλάβουν ο,τι αυτό δεν καταλαβαίνει.

Οι ανόητοι θεωρούν ότι το ν' αστειεύεσαι σημαίνει πως δεν είσαι σοβαρός κι ότι ένα παιχνίδι με τις λέξεις δεν αποτελεί απάντηση. Πού οφείλεται αυτή τους η πεποίθηση; Στο γεγονός ότι τους συμφέρει να είναι έτσι τα πράγματα. είναι ζήτημα υψηλής σημασίας, απ' αυτό εξαρτάται η οντότητα τους.

Αγάπη σημαίνει να αισθάνεσαι πως παρά τη θέληση σου παραχώρησες στον άλλο ό,τι ήταν μόνο για σένα.

Κάνε ό,τι θέλεις αν μπορείς να το υποστείς επ' άπειρο.

Είναι αδύνατο να κατανοείς και να τιμωρείς ταυτόχρονα.

Πρέπει να είναι κανείς ελαφρός σαν πουλί και όχι σαν φτερό..

Ας ξεκουνάγαμε τη βάρκα...

Αναπνέουμε το ίδιο σκοτάδι κι όμως ο καθένας αλλιώς παραπατά...

Γιάννης Σταύρου, Κυριακάτικος περίπατος, Θεσσαλονίκη, λάδι σε καμβά

Ζοζέ Σαραμάγκου
Περί τυφλότητας 
(απόσπασμα)

Υπάρχει άραγε εξουσία, είπε ο πρώτος τυφλός. Δεν φαντάζομαι, αλλά και να υπάρχει, θα είναι μια εξουσία τυφλών που θέλουν να κυβερνούν τυφλούς, σαν να λέμε το τίποτα θέλει να οργανώσει το τίποτα.
*
Αναπνέουμε το ίδιο σκοτάδι κι όμως ο καθένας αλλιώς παραπατά, άλλα βήματα βρε αδερφέ και καλά κάνει, αλλά γιατί τόσο εξόφθαλμα να στερούμαστε προσανατολισμού.
*
Γιατί να έχουμε προσανατολισμό θα με ρωτήσετε και καλά θα κάνετε. Έτσι για αλλαγή, να πούμε ότι η βάρκα θα πάει παρακάτω, που σηκωθήκαμε όλοι όρθιοι και κινούμαστε σε πορείες αντίθετες και πώς να κάνει δουλειά ο βαρκάρης κι αυτός τυφλός είναι ο έρμος.
*
Και δε μιλώ για πρωθυπουργό στο όνομα του βαρκάρη, γιατί ο βαρκάρης ξέρει τουλάχιστον ένα κουπί να το πιάνει, με αυτό βγάζει το ψωμί του, μ’αυτό και την κυρά του.
*
Ας ξεκουνάγαμε τη βάρκα, έστω δύο λεύγες παρακεί, να αλλάξουμε νερά και παραστάσεις, να κατουρήσουμε κι αλλού κι ας επιστρέψουμε μετά πίσω στο μόλο, ούτως ή άλλως το σκοινί μας βγήκε λίγο , βάρκα κι αυτή με περιλαίμιο σκύλου, σαν και αυτούς που οδηγούν κάποιους τυφλούς.
*
Σε μια χώρα – συγχωρέστε μου τη λέξη για άλλη μια φορά – όπου οι τυφλοί πολλαπλασιάζονται όσο δίνονται συντάξεις αναπηρίας και κατορθώνουν οι τυφλοί να 'χουν δυο μάτια αετίσια κάθε που στέκονται ουρά να την τσεπώσουν, χάθηκε να τσοντάρουμε να πάρουμε και λίγο σκοινί παραπάνω για τη βάρκα ;

Η βλακεία είναι ένας χαμηλός τρόπος σκέψης...

Η φιλοσοφία εξυπηρετεί την θλίψη. Μια φιλοσοφία που δεν θλίβει και δεν ανατρέπει τίποτα δεν είναι φιλοσοφία. Σε τι χρησιμεύει; Βλάπτει την ηλιθιότητα και την αναδεικνύει ως κάτι επαίσχυντο...

*

 La philosophie sert a attrister. Une philosophie qui n'attriste personne et ne contrarie personne n'est pas une philosophie. Elle sert a nuire a la betise, elle fait de la betise quelque chose de honteux...

Γιάννης Σταύρου, Αναγνώστρια, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)

Gilles Deleuze

Nietzsche et la Philosophie

.. La betise est une structure de la pensee comme telle : elle n'est pas une maniere de se tromper, elle exprime en droit le non-sens dans la pensee. La betise n'est pas une erreur, ni un tissu d'erreurs. On connait des pensees imbeciles, des discours imbeciles qui sont faits tout entiers de verites ; mais ces verites sont basses, sont celles d'une ame basse, lourde et de plomb. La betise et, plus profondement, ce dont elle est le symptome : une maniere basse de penser. [...] Lorsque quelqu'un demande a quoi sert la philosophie, la reponse doit etre agressive, puisque la question se veut ironique et mordante. La philosophie ne sert pas a l'Etat ni a l'eglise, qui ont d'autres soucis. Elle ne sert aucune puissance etablie. La philosophie sert a attrister. Une philosophie qui n'attriste personne et ne contrarie personne n'est pas une philosophie. Elle sert a nuire a la betise, elle fait de la betise quelque chose de honteux...

*

.. Η ηλιθιότητα, ως τέτοια, είναι μια δομή σκέψης: δεν είναι ένας τρόπος εξαπάτησης, εκφράζει νόμιμα την ανοησία στη σκέψη. Η ηλιθιότητα δεν είναι λάθος, ούτε ένας ιστός σφαλμάτων. Γνωρίζουμε ανόητες σκέψεις, ανόητες ομιλίες που προέρχονται εξ ολοκλήρου από αλήθειες· αλλά αυτές οι αλήθειες είναι χαμηλές, γεννήματα μιας χαμηλής ψυχής, βαριάς σαν μολύβι. Η βλακεία και, πιο βαθιά, το σύμπτωμα της, είναι ένας χαμηλός τρόπος σκέψης. [...] Όταν κάποιος ρωτά σε τι χρησιμεύει η φιλοσοφία, η απάντηση πρέπει να είναι επιθετική, αφού το ερώτημα είναι ειρωνικό και δηκτικό. Η φιλοσοφία δεν εξυπηρετεί το κράτος ή την εκκλησία, που έχουν άλλες ανησυχίες. Δεν εξυπηρετεί καμία καθιερωμένη ισχύ. Η φιλοσοφία εξυπηρετεί την θλίψη. Μια φιλοσοφία που δεν θλίβει και δεν ανατρέπει τίποτα δεν είναι φιλοσοφία. Σε τι χρησιμεύει; Βλάπτει την ηλιθιότητα και την αναδεινύει ως κάτι επαίσχυντο...

[Gilles Deleuze, (Nietzsche et la Philosophie, Presses Universitaires de France, Paris, 1967, p. 120).]

* η πρόχειρη μετάφραση δική μου.

πυρακτωμένες πέτρες πέφτανε από τον ουρανό...

Βιβλία, βιβλία, βιβλία. Και περιοδικά κι εφημερίδες. Όγκοι τυπωμένο χαρτί, το σπίτι ασφυχτικά γεμάτο, ολάκερα βουνά γύρω γύρω, βιβλία ασάλευτα κι αμετακίνητα...

Γιάννης Σταύρου, Καφές & βιβλία, λάδι σε καμβά

Τάκης Σινόπουλος
Νυχτολόγιο
(απόσπασμα)

Και υπήρχαν μέσα μου κραυγές. Πολλά χρόνια, όσο θυμάμαι. Τις έπνιγα και ξαναρχίζανε, τις άκουγα που ανέβαιναν με ορμή, ακατάπαυστα κύματα, σε ώρες απροσδιόριστες. Έλεγα μέσα μου: κλείσε καλά το καπάκι. Τίποτα δεν πρέπει ν’ ακουστεί, τίποτα να φτάσει στην επιφάνεια. Κραυγές του ονείρου και του φόβου, του ματωμένου κορμιού, της επιθυμίας, του θανάτου. Κι άλλες πολλές, κάθε φορά που σε περίμενα και δεν ερχόσουν. Όπως είπα, απέξω ήμουν κυριαρχημένος. Και τίποτα – έτσι νόμιζα – δεν ακουγόταν. Όμως αυτές ακουγόταν. Κυρίως το βράδυ μετά τη δύση του ήλιου ή το πρωί χαράματα που ξύπναγα κι έκλεινα το παράθυρο – με πείραζε το φως. Και κάθε νύχτα στο κρεβάτι μου προτού να κοιμηθώ. Σάββατο βράδυ 10-12, περπάτημα και καταβύθιση στο χώρο φανταστικών συναντήσεων, φανταστικών σκηνών και βασανιστηρίων. Η Κυριακή την άλλη μέρα πυρακτωμένες πέτρες πέφτανε από τον ουρανό.

Βιβλία, βιβλία, βιβλία. Και περιοδικά κι εφημερίδες. Όγκοι τυπωμένο χαρτί, το σπίτι ασφυχτικά γεμάτο, ολάκερα βουνά γύρω γύρω, βιβλία ασάλευτα κι αμετακίνητα, βυθισμένα στη σκόνη, φθαρμένα από το χρόνο, (που κατάφαγε και σένα), ακατανόητα τώρα και μάταια κι άχρηστα. Τι πάθος κάποτε για όλα αυτά, για το παραμικρότερο απ’ αυτά! Βέβαια εσύ και σήμερα διαβάζεις, επιμένεις, βασανίζεσαι. Όμως καμιά δυνατή χαρά, καμιά ερεθιστική έκπληξη. Κανείς δε βγάζει με το μαχαίρι του φλούδες από το κορμί σου, όπως γινότανε παλιά, όταν ανακάλυπτες και τούτο και κείνο και το άλλο και ξενύχταγες και μεθυσμένος, μεταρσιωμένος και πήγαινες ως τα χαράματα.

η ομορφιά είναι η τέλεια αφαίρεση...

".. πόσο παράξενη είναι η ομορφιά της μουσικής. Η σύντομη ομορφιά που αποκτά ζωή μέσα από τον εκτελεστή μεταμορφώνει μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή σε καθαρή συνέχεια· όπως συμβαίνει στις πεταλούδες και σ' όλα τα όντα με σύντομο βιο, η ομορφιά είναι η τέλεια αφαίρεση και η δημιουργία της ίδιας της ζωής. Τίποτα δεν είναι τόσο παρόμοιο με τη ζωή όσο η μουσική..."
Γιούκιο Μίσιμα (1925-1970)
(η πρόχειρη μετάφραση από τα αγγλικά δική μου)

Γιάννης Σταύρου, Φθινοπωρινό, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)