Η ηλιθιότητα επιμένει πάντα...

Η ηλιθιότητα επιμένει πάντα και θα το είχαμε πάρει χαμπάρι, αν ο καθένας δε σκεφτόταν μόνο τον εαυτούλη του. Σ΄αυτό το θέμα οι συμπολίτες μας ήταν όπως όλος ο κόσμος, δηλαδή σκέφτονταν τον εαυτό τους ή, για να το πούμε αλλιώς, ήταν ανθρωπιστές: δεν πίστευαν στις μάστιγες...


Albert Camus (1913-1967)

Αλμπέρ Καμύ

Πανούκλα
(απόσπασμα)

Έτσι αναφέρθηκε για πρώτη φορά η λέξη "πανούκλα". Σ΄αυτό το σημείο της διήγησης, που αφήνει τον Μπερνάρ Ριέ να στέκεται πίσω από το παράθυρό του, θα επιτρέψουμε στον αφηγητή να δικαιολογήσει την αβεβαιότητα και την κατάπληξη του γιατρού, αφού με κάποιες διαφορές, η αντίδρασή του ήταν ίδια με των περισσότερων από τους συμπολίτες μας. Οι μάστιγες είναι, στην πραγματικότητα, ένα φαινόμενο συνηθισμένο, αλλά δύσκολα τις πιστεύουμε όταν πέφτουν στο κεφάλι μας. Ο κόσμος υπέφερε το ίδιο από λοιμούς όσο κι από πολέμους. Παρ΄όλα αυτά, λοιμοί και πόλεμοι βρίσκουν τους ανθρώπους απροετοίμαστους. Κι ο γιατρός Ριέ ήταν απροετοίμαστος, όπως εξάλλου και οι συμπολίτες μας, πράμα που μας βοηθά να καταλάβουμε τους δισταγμούς του. Έτσι θα αντιληφθούμε την αμφιταλάντευσή του ανάμεσα στο ανησυχία και τη βεβαιότητα.

Όταν ξεσπά ένας πόλεμος οι άνθρωποι λένε: "Δε θα διαρκέσει πολύ, είναι τόσο ηλίθιο!". Αναμφίβολα ένας πόλεμος είναι σίγουρα μεγάλη ηλιθιότητα, μα αυτό δεν τον εμποδίζει να κρατήσει πολύ. Η ηλιθιότητα επιμένει πάντα και θα το είχαμε πάρει χαμπάρι, αν ο καθένας δε σκεφτόταν μόνο τον εαυτούλη του. Σ΄αυτό το θέμα οι συμπολίτες μας ήταν όπως όλος ο κόσμος, δηλαδή σκέφτονταν τον εαυτό τους ή, για να το πούμε αλλιώς, ήταν ανθρωπιστές: δεν πίστευαν στις μάστιγες.

Η θεομηνία δεν είναι στα μέτρα του ανθρώπου την αποκαλούν εξωπραγματική, άρα ένας εφιάλτης που θα περάσει. Όμως δεν περνάει πάντοτε και, από εφιάλτη σε εφιάλτη, είναι οι άνθρωποι που περνάνε , και πρώτοι απ΄όλους οι ανθρωπιστές, αφού δεν πήραν τις προφυλάξεις τους.

Οι συμπολίτες μας δεν ήταν πιο ένοχοι από τους άλλους, ξεχνούσαν να είναι ταπεινοί και πίστευαν ότι όλα ακόμα ήταν δυνατά γι΄αυτούς, πράγμα που τους έκανε να υποθέτουν ότι οι μάστιγες ήταν αδύνατες. Συνέχιζαν να ασχολούνται με τις δουλειές τους, προγραμμάτιζαν ταξίδια, εξέφραζαν τις απόψεις τους. Γιατί πώς θα μπορούσαν να σκεφτούν την πανούκλα, η οποία καταργεί το μέλλον, τις μετακινήσεις και τις συζητήσεις; Νόμιζαν πως σκέφτονταν ελεύθερα και κανένας δε θα είναι ποτέ ελεύθερος, όσο θα υπάρχουν θεομηνίες.

(Πηγή: http://gerontakos.blogspot.com/)

Κάτι τελειώνει...

Kάτι τελειώνει, είναι φανερό. Kαι στο αβέβαιο μεσοδιάστημα ως τη γένεση καινούργιου «παραδείγματος» (με τις ωδίνες τοκετού ίσως φριχτές, απροσδιόριστης διάρκειας), είναι παράλογο να επιδιώκουμε νεκρανάσταση ή «βελτίωση» θεσμών και λειτουργιών οριστικά εξαχρειωμένων...

(από το τελευταίο άρθρο του Χρήστου Γιανναρά)

Γιάννης Σταύρου, Ακαδημία, λάδι σε καμβά

Πυρήνες αντίστασης στον αφανισμό

Χρήστου Γιανναρά

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28-8-2011

Δεν είναι μόνο τετράγωνης λογικής συμπέρασμα, είναι και «αίσθηση»: βεβαιότητα που συνάγεται από χίλιες δυο εμπειρικές αφορμές. Oτι κάτι τελειώνει. Kάτι πολύ γενικό – το διεθνές «σύστημα» ίσως, το πολιτισμικό «παράδειγμα», ο «τρόπος» της συλλογικότητας.

Eνας ιδιωτικός οίκος αξιολόγησης κρατικών οικονομιών υποβαθμίζει στις εκτιμήσεις του την οικονομία των HΠA, της υπερδύναμης. Kαι πανικοβάλλεται ο ολόκληρος ο πλανήτης, με τον πανικό να μετριέται στους δείχτες των χρηματιστηρίων, στην κατακόρυφη πτώση τους. O οίκος είναι ιδιωτικός, δηλαδή κοινωνικά ανεξέλεγκτος: Iσως να υπηρετεί συμφέροντα μαφίας, ίσως να εκφράζει την αμερόληπτη κρίση επιστημονικής και επαγγελματικής εντιμότητας, κρίση ανυπότακτη στη μεθοδική ψευδολογία των κυβερνητικών σκοπιμοτήτων. Oι κυβερνήσεις είναι κοινωνικά ανεξέλεγκτες τόσο όσο και ο οίκος Standard and Poor’ s. Aυτό που έχει από καιρό τελειώσει είναι ο κοινωνικός έλεγχος και της οικονομίας και της πολιτικής – έχει τελειώσει η κοινωνία ως κάτι περισσότερο (σημαντικότερο ή και «ιερότερο») από το άθροισμα των ατόμων που την αποτελούν. H πολιτική και η οικονομία έχουν αυτονομηθεί από τις σχέσεις κοινωνίας αναγκών και στόχων, λειτουργούν με τους όρους του ιδιωτικού συμφέροντος. Για την ικανοποίηση ακόρεστων ατομοκεντρικών ορέξεων. Mε υποχείριο το άλλοτε κράτος!

Kαι η ρηχόμυαλη μάζα, αποχαυνωμένη μεθοδικά, δεκαετίες τώρα, με τον κομματισμό (τάχα πολιτικοποίηση), τον κρετινισμό του ποδοσφαίρου, τον αφιονισμό του κρατικού τζόγου, τη «διασκέδαση» της επιθεωρησιακής σαχλαμάρας, εκτονώνει τον δικό της πανικό με τη γλώσσα της αλογίας: την τυφλή βία. Kαταλαβαίνει ενστικτωδώς η μάζα ότι οι θεσμοί έκφρασης της λαϊκής ανάγκης και απαίτησης (καθολική ψήφος, κομματικό σύστημα, εκλογικές διαδικασίες) είναι πια μόνο απάτη, προσχηματικά τεχνάσματα, ψευτιά. Kαι εκτονώνει τον φιμωμένο πανικό της στην κτηνώδη βία. Kάποτε η φημισμένη βρετανική αστυνομία καυχόταν ότι είχε εξαλείψει ακόμα και τη δημόσια απρέπεια, επειδή τιμωρούσε με πρόστιμο πέντε (5) λιρών το φτύσιμο στον δρόμο! Aλλά σήμερα αποδείχνεται ανίκανη να ελέγξει τον εφιάλτη του μίσους και της καταστροφής που εξαπολύουν οι εξεγερμένοι του περιθωρίου.

Kάτι τελειώνει, είναι φανερό. Kαι στο αβέβαιο μεσοδιάστημα ως τη γένεση καινούργιου «παραδείγματος» (με τις ωδίνες τοκετού ίσως φριχτές, απροσδιόριστης διάρκειας), είναι παράλογο να επιδιώκουμε νεκρανάσταση ή «βελτίωση» θεσμών και λειτουργιών οριστικά εξαχρειωμένων. Δεν τιθασεύεται η αλογία των αφηνιασμένων συμφερόντων ή της βίας ούτε με καινούργια κόμματα και «αγανακτισμένα» κινήματα ούτε με ευφυέστερους αρχηγούς. Aν κάτι μπορεί να εξασφαλίσει ετοιμότητα κοινωνικής ανασύνταξης είναι να διασωθούν οι προϋποθέσεις κοινωνικής συνοχής:

Nα σώσουμε τη γλώσσα, την ιστορική συνείδηση, την πολιτισμική ιδιοπροσωπία, την ανάγκη και τη χαρά των σχέσεων κοινωνίας. Mιλώ για όσους απομείναμε ελληνόφωνοι.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Η αιώνια επιστροφή...

Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 1 σε χαρτί

Αφιερωμένο στον καλλιτέχνη Θαλή Παπακωνσταντίνου: Κουράγιο φίλε, δε βλέπω στεριά...

Η Ιθάκη θα σε ακολουθεί, έλεγε ο ποιητής...

Δύσκολο, μάλλον ανέφικτο, να ξεφύγουμε από τις δραματικές καταστάσεις που δημιουργήσαμε ως κοινωνία, καθώς η κρίση που μας διαπερνά είναι κυρίαρχα κοινωνική, πολιτιστική, αισθητική. Η οικονομία έπεται ως λογική συνέπεια των παραπάνω...

Εξίσου δραματικό το διεθνές περιβάλλον. Σύντομα, συνολικά η Δύση θα ακολουθήσει τα βήματα μας κι ας μην είναι απόλυτα οφθαλμοφανείς οι ενδείξεις...

Τα σκοτεινά χρόνια ενός νέου Μεσαίωνα έχουν ήδη ξεκινήσει. Υπερπληθυσμός, εξάντληση πόρων, ανακατονομές, νέοι δυνάστες, βιολογικές μαζικές αντιδράσεις...

Η αιώνια, αδυσώπητη επιστροφή της ανθρώπινης φύσης...

Η αιώνια επιστροφή...


Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 2 σε χαρτί

Η θεωρία της αιώνιας επιστροφής κατά Νίτσε και Πουανκαρέ

(Πηγή: Ο «αιώνιος γυρισμός» του Νίτσε και το «θεώρημα επανάληψης» του Πουανκαρέ )

H έννοια του «αιώνιου γυρισμού» ή «αιώνιας επιστροφής» του Νίτσε εμφανίζεται για πρώτη φορά στον αφορισμό 341 της “Χαρούμενης Επιστήμης” ως ένα υποθετικό ερώτημα:
"Το πιο βαρύ βάρος"

Κι αν μια μέρα ή μια νύχτα, ερχόταν ένας δαίμονας και γλιστρούσε μέσα στην υπέρτατη μοναξιά σου και σούλεγε: «Αυτή τη ζωή, όπως την έζησες και την ζεις ως τα τώρα, πρέπει να την ξαναρχίσεις από την αρχή, και να την ξαναρχίζεις αδιάκοπα˙ χωρίς τίποτα το καινούργιο˙ αντίθετα, μάλιστα! Ο παραμικρός πόνος, η παραμικρή ευχαρίστηση, η παραμικρή σκέψη, ο παραμικρός στεναγμός, όλα όσα ένιωσες στη ζωή σου θα ξαναρθούν, κάθε τι το άρρητα μεγάλο και το άρρητα μικρό που έχει μέσα της, όλα θα ξαναρθούν, και θα ξαναρθούν με την ίδια σειρά, με την ίδια ανελέητη διαδοχή.... κι αυτή η αράχνη θα ξαναρθεί, κι αυτό το σεληνόφωτο ανάμεσα στα δέντρα, κι αυτή η στιγμή, κι εγώ ο ίδιος! Η αιώνια κλεψύδρα της ζωής θα ξαναγυρίζει ακατάπαυστα, κι εσύ μαζί της, απειροελάχιστη σκόνη των σκονών!»... Δεν θάπεφτες κατάχαμα, δεν θάτριζες τα δόντια σου και δεν θα καταριώσουν αυτό το δαίμονα; Εκτός πια, αν έχεις ζήσει κάποια θαυμαστή στιγμή, οπότε θα του απαντούσες: «Είσαι θεός˙ ποτές μου δεν άκουσα τόσο θείο λόγο!»


Φρειδερίκος Νίτσε (1844-1900)

Κι αν σου γινόταν έμμονη αυτή η σκέψη, ίσως θα σε μεταμόρφωνε, κι ίσως και να σ’ εκμηδένιζε˙ και θ’ αναρωτιώσουν για το κάθε τι: «Το θέλεις αυτό; το ξαναθέλεις; μια φορά; πάντα; επ’ άπειρον;» κι αυτό το ερώτημα θα βάραινε επάνω σου με αποφασιστικό και τρομερό βάρος! Ή πάλι, Άχ πόσο θάπρεπε ν’ αγαπάς τον εαυτό σου και τη ζωή, ώστε να μην ποθείς πια τίποτ’ άλλο απ’ αυτή την υπέρτατη κι αιώνια διαβεβαίωση!"

Ο Νίτσε αφιέρωσε αρκετά χρόνια μελετώντας την φυσική επιστήμη της εποχής του για να έχουν επιστημονικό υπόβαθρο οι φιλοσοφικές του ιδέες.

Η επιστημονική βάση του «αιώνιου γυρισμού» είναι ένα «αληθές» θεώρημα του Γάλλου μαθηματικού Henri Poincaré το «θεώρημα επανάληψης» σύμφωνα με το οποίο:
«Ένα σύστημα πεπερασμένης ενέργειας, περιορισμένο σε έναν πεπερασμένο όγκο, μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, επιστρέφει στην αρχική του κατάσταση».


Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 3 σε χαρτί

Κατά συνέπεια εφόσον ο αριθμός των συστατικών του σύμπαντος είναι πεπερασμένος, μπορεί να σχηματίσει πεπερασμένο μόνον πλήθος διαφορετικών συνδυασμών. Αφού σχηματιστούν όλοι οι δυνατοί συνδυασμοί, τα συστατικά του σύμπαντος επιστρέφουν «αναγκαστικά» κάποτε στην αρχική τους κατάσταση. Και αυτό συμβαίνει άπειρες φορές, εφόσον έχουμε στη διάθεσή μας άπειρο χρόνο…

Το θεώρημα φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι αντιφάσκει με το θεώρημα Η του Boltzmann, αν θεωρήσουμε ότι η σχέση του θεωρήματος dH/dt≤0 ισχύει σε κάθε χρονική στιγμή. Δεδομένου όμως ότι αυτό δεν είναι απαίτηση του θεωρήματος Η – δεν υφίσταται κανένα παράδοξο.(Το μέγεθος Η συνδέεται άμεσα με την εντροπία S του συστήματος, το μέγεθος που μετράει την αταξία του συστήματος)
Ένα σύστημα θα μπορούσε να επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση - σύμφωνα με το θεώρημα Poincaré - χωρίς να παραβιάζεται ο 2ος νόμος της θερμοδυναμικής.
Μια πρόχειρη εκτίμηση δείχνει ότι η διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι της τάξης του e^N, όπου Ν είναι ο συνολικός αριθμός των μορίων του συστήματος. Έστω ότι N ~ 10 ²³, τότε η χρονική διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι εξαιρετικά μεγάλη: 10^{10^23} sec ή 10^{10^23} ηλικίες σύμπαντος (θεωρούμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι της τάξης ~ 10 ¹⁰ έτη).
Αυτός είναι ο χρόνος που απαιτείται για να επιστρέψει το σύστημα στην αρχική του κατάσταση - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο νέος κύκλος που θα ακολουθήσει θα είναι πανομοιότυπος με τον προηγούμενο!
Είναι φανερό ότι οι χρόνοι αυτοί δεν έχουν σχέση με φυσική!

Αναμνήσεις διπόδων...

Όπως όλα δείχνουν, πλησιάζει η ώρα που θα ξαναγίνουμε τετράποδα...


Εικόνα από το εγγύς μέλλον...

Έγκυρες μαρτυρίες αποκαλύπτουν καθημερινά ότι κλείνει ο κύκλος της δίποδης υπόστασής μας. Ετοιμαζόμαστε γοργά για την είσοδο μας - στα τέσσερα - σε νέα εποχή σπηλαίων & σκοταδισμού...

Γι' αυτό, πριν το οριστικό πέρασμα στην άναρθρη και βάρβαρη λήθη, καλό είναι να θυμηθούμε τα πρώτα βήματα του διπόδου...

Σύμφωνα με τελευταίες έρευνες, η προϊστορική Λούσι περπατούσε όρθια...

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 11-2-2011

Η Λούσι περπατούσε όρθια

Ένα απολιθωμένο οστό από πόδι με κοίλο πέλμα, που βρέθηκε στην Αιθιοπία, δείχνει ότι οι πρόγονοι μας περπατούσαν όρθιοι πριν από 3,2 εκατομμύρια χρόνια. Το οστό, που ανήκει στο είδος των μικροσκοπικών Αυστραλοπιθήκων της ανατολικής Αφρικής, όπου ανήκε και η γνωστή «Λούσι», φέρνει ξανά στην επιφάνεια τη διαμάχη μεταξύ επιστημόνων σχετικά με το πότε και πώς οι αρχαίοι πρόγονοι εγκατέλειψαν τη ζωή στα δέντρα το βάδισμα στα τέσσερα πόδια.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Αριζόνα και του πανεπιστημίου του Μισούρι, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό “Science”, σύμφωνα με το BBC και το Γαλλικό Πρακτορείο, ανακάλυψαν το πρώτο οστό ποδιού από το εξωτερικό μέρος του να ανήκει στο είδος αυτό των Αυστραλοπιθήκων. Μελετώντας την ανατομία του οστού συγκριτικά με το βάδισμα της «Λούσι» και των συντρόφων της, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα πόδια και το βάδισμά τους έμοιαζαν πολύ με αυτά των σημερινών ανθρώπων.

Η ύπαρξη καμάρας στο πέλμα επιτρέπει στο πόδι να ασκεί πίεση στο έδαφος με το που ξεκινάει το περπάτημα και στη συνέχεια, να απορροφά το σοκ, κάθε φορά που το πόδι ξανασυναντά το έδαφος. Αντίθετα, οι πίθηκοι έχουν σήμερα πιο εύκαμπτα πόδια με ένα μεγάλο δάχτυλο για να πιάνονται εύκολα από τα κλαδιά των δέντρων, χαρακτηριστικά που δεν συναντώνται στους συγγενείς της «Λούσι».

Πάντως οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι ότι η «Λούσι» είχε εγκαταλείψει τη ζωή στα δέντρα.

Ο παλαιοανθρωπολόγος, Γουίλιαμ Χάρκουρτ-Σμιθ, του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και του πανεπιστημίου της Ν.Υόρκης, δήλωσε ότι παρόλο που η μελέτη του νέου οστού έγινε σωστά, δεν αποδεικνύει ότι η «Λούσι» δεν περνούσε τον μισό χρόνο της στα δέντρα για προστασία από τα άγρια ζώα.