«Η τρέλα είναι κάτι σπάνιο σε άτομα, αλλά σε ομάδες, κόμματα, λαούς, εποχές είναι ο κανόνας.» Friedrich Nietzsche
t
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ
Σχόλια γύρω από τη ζωγραφική, την τέχνη, τη σύγχρονη σκέψη
Αναδεικνύοντας την ολιστική σημασία του ελληνικού τοπίου, την αδιάσπαστη ενότητα της μυθικής του εικόνας με την τέχνη, τη ζωγραφική, τη λογοτεχνία και την ποίηση, τη σύγχρονη σκέψη...
-----
καράβια, ζωγραφικη, τοπια, ζωγραφοι, σχολια, ελληνες ζωγραφοι, λογοτεχνια, συγχρονοι ζωγραφοι, σκεψη, θαλασσογραφίες
-----
καράβια, ζωγραφικη, τοπια, ζωγραφοι, σχολια, ελληνες ζωγραφοι, λογοτεχνια, συγχρονοι ζωγραφοι, σκεψη, θαλασσογραφίες
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίτσε. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίτσε. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Σάββατο 21 Μαρτίου 2026
Παρασκευή 29 Απριλίου 2022
ΤΑΔΕ ΕΦΗ ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ, ΝΙΤΣΕ: Ο Ήρκος Αποστολίδης μεταφράζει, επιμελείται, σχολιάζει...
Υπέρτατη, προνομιακή απόλαυση. Χθες βράδυ, ο Ήρκος Αποστολίδης (*) μου διάβασε αποσπάσματα από το σπουδαίο πόνημα που ετοιμάζει πάνω στο "ΤΑΔΕ ΕΦΗ ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ" του Νίτσε.
Με τον απαράμιλλο λόγο του στοχαστή, του γλωσσολόγου και του γλωσσοπλάστη, του επιστήμονα φιλόλογου και του ποιητή, ο Ήρκος Αποστολίδης θα αφήσει εποχή στα ελληνικά γράμματα παραδίδοντας επιτέλους το μνημειώδες έργο του Νίτσε όπως του αξίζει...
ΧΑΙΡΕ ΗΡΚΟ! Η ΦΙΛΙΑ ΣΟΥ ΜΕ ΤΙΜΑ!
Το βιβλίο θα ξεπεράσει τις 700 σελίδες και θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις GUTENBERG το 2023, με μετάφραση από το πρωτότυπο, επιμέλεια, εισαγωγή και πλούσιο σχολιασμό του Ήρκου Αποστολίδη.
(*)
Ο Ήρκος Αποστολίδης ανήκει στην ιστορική, φιλολογική οικογένεια
Αποστολίδη που ξεκίνησε από τον Ηρακλή Αποστολίδη και συνεχίστηκε από
τον γιο του Ρένο Αποστολίδη και τα εγγόνια του Ήρκο & Στάντη
Αποστολίδη.
Περισσότερα για τα σπουδαία έργα τους θα βρείτε στην ιστοσελίδα https://www.renosapostolidis.gr/
Παρασκευή 18 Δεκεμβρίου 2020
τύποι ανθρώπων...
.. υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι ανθρώπων στον κόσμο, όσοι θέλουν να μάθουν, και όσοι θέλουν να πιστεύουν...
Φρίντριχ Νίτσε
Πέμπτη 30 Απριλίου 2020
ένας δρόμος...
"Υπάρχει στον κόσμο, ένας μοναδικός δρόμος που κανείς άλλος δεν μπορεί να πάρει εκτός από εσένα.
Πού οδηγεί;
Μη ρωτάς, περπάτα!"
Φρήντριχ Νίτσε
Πού οδηγεί;
Μη ρωτάς, περπάτα!"
Φρήντριχ Νίτσε
Δευτέρα 18 Δεκεμβρίου 2017
Η βλακεία είναι ένας χαμηλός τρόπος σκέψης...
Η φιλοσοφία
εξυπηρετεί την θλίψη. Μια φιλοσοφία που δεν θλίβει και δεν ανατρέπει
τίποτα δεν είναι φιλοσοφία. Σε τι χρησιμεύει; Βλάπτει την ηλιθιότητα και
την αναδεικνύει ως κάτι επαίσχυντο...
*
La philosophie sert a attrister. Une philosophie qui n'attriste personne et ne contrarie personne n'est pas une philosophie. Elle sert a nuire a la betise, elle fait de la betise quelque chose de honteux...
Gilles Deleuze
Nietzsche et la Philosophie
.. La betise est une structure de la pensee comme telle : elle n'est pas une maniere de se tromper, elle exprime en droit le non-sens dans la pensee. La betise n'est pas une erreur, ni un tissu d'erreurs. On connait des pensees imbeciles, des discours imbeciles qui sont faits tout entiers de verites ; mais ces verites sont basses, sont celles d'une ame basse, lourde et de plomb. La betise et, plus profondement, ce dont elle est le symptome : une maniere basse de penser. [...] Lorsque quelqu'un demande a quoi sert la philosophie, la reponse doit etre agressive, puisque la question se veut ironique et mordante. La philosophie ne sert pas a l'Etat ni a l'eglise, qui ont d'autres soucis. Elle ne sert aucune puissance etablie. La philosophie sert a attrister. Une philosophie qui n'attriste personne et ne contrarie personne n'est pas une philosophie. Elle sert a nuire a la betise, elle fait de la betise quelque chose de honteux...
*
.. Η ηλιθιότητα, ως τέτοια, είναι μια δομή σκέψης: δεν είναι ένας τρόπος εξαπάτησης, εκφράζει νόμιμα την ανοησία στη σκέψη. Η ηλιθιότητα δεν είναι λάθος, ούτε ένας ιστός σφαλμάτων. Γνωρίζουμε ανόητες σκέψεις, ανόητες ομιλίες που προέρχονται εξ ολοκλήρου από αλήθειες· αλλά αυτές οι αλήθειες είναι χαμηλές, γεννήματα μιας χαμηλής ψυχής, βαριάς σαν μολύβι. Η βλακεία και, πιο βαθιά, το σύμπτωμα της, είναι ένας χαμηλός τρόπος σκέψης. [...] Όταν κάποιος ρωτά σε τι χρησιμεύει η φιλοσοφία, η απάντηση πρέπει να είναι επιθετική, αφού το ερώτημα είναι ειρωνικό και δηκτικό. Η φιλοσοφία δεν εξυπηρετεί το κράτος ή την εκκλησία, που έχουν άλλες ανησυχίες. Δεν εξυπηρετεί καμία καθιερωμένη ισχύ. Η φιλοσοφία εξυπηρετεί την θλίψη. Μια φιλοσοφία που δεν θλίβει και δεν ανατρέπει τίποτα δεν είναι φιλοσοφία. Σε τι χρησιμεύει; Βλάπτει την ηλιθιότητα και την αναδεινύει ως κάτι επαίσχυντο...
[Gilles Deleuze, (Nietzsche et la Philosophie, Presses Universitaires de France, Paris, 1967, p. 120).]
* η πρόχειρη μετάφραση δική μου.
Τετάρτη 10 Αυγούστου 2016
τα παράσιτα του πνεύματος...
Αυτοί … είναι τα παράσιτα του πνεύματος: τα συναντάμε ήδη παντού στην αρρωστημένη μας Ευρώπη. … κυρίως είναι αδηφάγοι, βρομιάρηδες, που σκορπίζουν παντού βρομιά, καταχθόνιοι, άνθρωποι που χώνονται παντού, που ρέπουν στην κλεψιά, ψωριάρηδες … Ζουν σε βάρος των άλλων ανθρώπων που διαθέτουν πνεύμα και το μοιράζουν γενναιόδωρα.
Φρήντριχ Νίτσε
Γιάννης Σταύρου, Σταφύλια σε μπολ, λάδι σε καμβά
Φρήντριχ Νίτσε
Αποφθέγματα
Αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος και η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα.
Η αμφιβολία δηλητηριάζει τα πάντα, χωρίς να σκοτώνει τίποτα.
Η μοναξιά είναι για το πνεύμα ό,τι η δίαιτα για το σώμα.
Ποιο από τα δύο: Είναι ο άνθρωπος μια από τις γκάφες του Θεού ή ο Θεός μια από τις γκάφες του ανθρώπου;
Στο μίσος και στον έρωτα η γυναίκα είναι περισσότερο βάρβαρη από τον άντρα.
Η εμμονή του χριστιανισμού να βρίσκει τον κόσμο άσχημο και κακό έχει κάνει τον κόσμο άσχημο και κακό.
«Αγάπα τον πλησίον σου» καταρχήν σημαίνει: «Άφησε τον πλησίον σου στην ησυχία του». Και ακριβώς αυτή η λεπτομέρεια της αρετής συνδέεται με τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος.
Δεν μπορώ να πιστέψω σε ένα Θεό που θέλει να τον υμνούν όλη την ώρα.
Ελευθερία είναι η θέληση να είναι κανείς υπεύθυνος απέναντι στον εαυτό του.
Αυτοί … είναι τα παράσιτα του πνεύματος: τα συναντάμε ήδη παντού στην αρρωστημένη μας Ευρώπη. … κυρίως είναι αδηφάγοι, βρομιάρηδες, που σκορπίζουν παντού βρομιά, καταχθόνιοι, άνθρωποι που χώνονται παντού, που ρέπουν στην κλεψιά, ψωριάρηδες … Ζουν σε βάρος των άλλων ανθρώπων που διαθέτουν πνεύμα και το μοιράζουν γενναιόδωρα.
Ό,τι δεν με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό.
Κακός είναι ο άνθρωπος που του αρέσει να ντροπιάζει τους άλλους.
Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και όχι αυτός που θέλουν οι άλλοι.
Η πιο μεγάλη τέχνη είναι να ξέρεις να αποχωρείς την κατάλληλη στιγμή.
Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω, έμαθα να βρίσκω.
Κι από τότε που ο άνεμος μου εναντιώθηκε, έμαθα να σαλπάρω με όλους τους ανέμους.
Ξεχνάει κανείς τα λάθη του, όταν τα εξομολογείται σε κάποιον άλλον. Ο άλλος, όμως, δεν τα ξεχνάει.
Φρήντριχ Νίτσε
Φρήντριχ Νίτσε
Αποφθέγματα
Αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος και η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα.
Η αμφιβολία δηλητηριάζει τα πάντα, χωρίς να σκοτώνει τίποτα.
Η μοναξιά είναι για το πνεύμα ό,τι η δίαιτα για το σώμα.
Ποιο από τα δύο: Είναι ο άνθρωπος μια από τις γκάφες του Θεού ή ο Θεός μια από τις γκάφες του ανθρώπου;
Στο μίσος και στον έρωτα η γυναίκα είναι περισσότερο βάρβαρη από τον άντρα.
Η εμμονή του χριστιανισμού να βρίσκει τον κόσμο άσχημο και κακό έχει κάνει τον κόσμο άσχημο και κακό.
«Αγάπα τον πλησίον σου» καταρχήν σημαίνει: «Άφησε τον πλησίον σου στην ησυχία του». Και ακριβώς αυτή η λεπτομέρεια της αρετής συνδέεται με τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος.
Δεν μπορώ να πιστέψω σε ένα Θεό που θέλει να τον υμνούν όλη την ώρα.
Ελευθερία είναι η θέληση να είναι κανείς υπεύθυνος απέναντι στον εαυτό του.
Αυτοί … είναι τα παράσιτα του πνεύματος: τα συναντάμε ήδη παντού στην αρρωστημένη μας Ευρώπη. … κυρίως είναι αδηφάγοι, βρομιάρηδες, που σκορπίζουν παντού βρομιά, καταχθόνιοι, άνθρωποι που χώνονται παντού, που ρέπουν στην κλεψιά, ψωριάρηδες … Ζουν σε βάρος των άλλων ανθρώπων που διαθέτουν πνεύμα και το μοιράζουν γενναιόδωρα.
Ό,τι δεν με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό.
Κακός είναι ο άνθρωπος που του αρέσει να ντροπιάζει τους άλλους.
Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και όχι αυτός που θέλουν οι άλλοι.
Η πιο μεγάλη τέχνη είναι να ξέρεις να αποχωρείς την κατάλληλη στιγμή.
Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω, έμαθα να βρίσκω.
Κι από τότε που ο άνεμος μου εναντιώθηκε, έμαθα να σαλπάρω με όλους τους ανέμους.
Ξεχνάει κανείς τα λάθη του, όταν τα εξομολογείται σε κάποιον άλλον. Ο άλλος, όμως, δεν τα ξεχνάει.
Δευτέρα 8 Αυγούστου 2016
Ένας παρατατικός που ποτέ δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί...
Τότε θα μάθει να κατανοεί τη λέξη «ήταν», εκείνη τη συνθηματική λέξη, με
την οποία ο αγώνας, ο πόνος και η βαρεμάρα πλησιάζουν τον άνθρωπο, για
να του θυμίζουν, τι είναι κατά βάθος η ύπαρξή του –ένας παρατατικός που
ποτέ δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί...
Γιάννης Σταύρου, Αρόδο, λάδι σε καμβά
Φρήντριχ Νίτσε
Το Επωφελές και το Επιβλαβές της Ιστορίας για τη ζωή
(αποσπάσματα)
... Κοίτα την αγέλη που βόσκει περνώντας μπροστά σου: δεν γνωρίζει τι είναι χθες ή σήμερα· αναπηδά εδώ και εκεί, τρώει, ξαπλώνει, χωνεύει, αναπηδά και πάλι, και το ίδιο από το πρωί ως το βράδυ κι από μέρα σε μέρα, στενά δεμένη με τις ευχαριστήσεις και τις δυσαρεστήσεις της, προσδεμένη δηλαδή στον πάσαλο της στιγμής και γι’ αυτό δεν είναι ούτε βαρύθυμη ούτε μπουχτισμένη. Είναι σκληρό για τον άνθρωπο να βλέπει αυτό, γιατί μπορεί να υπερηφανεύεται για τον εαυτό του ότι είναι άνθρωπος και όχι ζώο, ωστόσο ατενίζει ζηλόφθονα την ευτυχία του ζώου –γιατί αυτός δεν θέλει τίποτε άλλο παρά να ζει όπως το ζώο: ούτε να μπουχτίζει ούτε να πονάει· κι όμως μάταια το θέλει, γιατί δεν το επιθυμεί όπως κάνει το ζώο. Ο άνθρωπος, πράγματι, ρωτάει καμιά φορά το ζώο: γιατί δεν μου μιλάς για την ευτυχία σου, αλλά με κοιτάζεις μονάχα; Το ζώο θέλει κι αυτό να απαντήσει και να πει: «τούτο συμβαίνει, επειδή πάντοτε ξεχνώ αμέσως ό,τι ήθελα να πω» –μα έλα που το ζώο τότε ξέχασε ήδη αυτή την απάντηση και παρέμεινε σιωπηλό, έτσι ώστε ο άνθρωπος να μείνει μόνο με την απορία.
*
... Ο άνθρωπος λέει τότε «θυμάμαι» και ζηλεύει το ζώο που αμέσως ξεχνάει και το οποίο βλέπει την κάθε στιγμή πραγματικά να πεθαίνει, να βυθίζεται πίσω στην ομίχλη και στη νύχτα και να σβήνει για πάντα. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το ζώο ζει ανιστορικά: γιατί απορροφάται μέσα στο παρόν, όπως ένας αριθμός, χωρίς να αφήνει ως υπόλοιπο ούτε ένα αλλόκοτο κλάσμα· δεν ξέρει να προσποιείται, δεν κρύβει τίποτα και σε κάθε στιγμή εμφανίζεται έτσι όπως ακριβώς είναι· δεν μπορεί συνεπώς να είναι τίποτε άλλο παρά τίμιο. Ο άνθρωπος, απεναντίας, εναντιώνεται στο μεγάλο και ολοένα μεγαλύτερο βάρος του παρελθόντος: αυτό τον συνθλίβει και τον κάνει να κάμπτεται, καθιστά τον δρόμο του δύσκολο, σαν ένα αόρατο και σκοτεινό φορτίο, που μπορεί για το θεαθήναι να το αρνείται καμιά φορά και που στη συναναστροφή του με τους ομοίους του ευχαριστιέται να το απαρνιέται: για να τους αφυπνίζει τη ζήλεια τους. Γι’ αυτό συγκινείται, σαν να θυμόταν έναν χαμένο παράδεισο, όταν βλέπει την αγέλη που βόσκει ή, με πιο οικεία εγγύτητα, το παιδί, που δεν έχει κανένα ακόμη παρελθόν να απαρνηθεί και ανάμεσα στους φράχτες του παρελθόντος και του μέλλοντος παίζει μέσα σε μια κατάσταση τρισευτυχισμένης τυφλότητας. Και όμως το παιγνίδι του πρέπει να διαταραχθεί: θα κληθεί πάρα πολύ γρήγορα να αφήσει πίσω του τη λησμοσύνη. Τότε θα μάθει να κατανοεί τη λέξη «ήταν», εκείνη τη συνθηματική λέξη, με την οποία ο αγώνας, ο πόνος και η βαρεμάρα πλησιάζουν τον άνθρωπο, για να του θυμίζουν, τι είναι κατά βάθος η ύπαρξή του –ένας παρατατικός που ποτέ δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί.
*
... Φανταστείτε το πιο ακραίο παράδειγμα: έναν άνθρωπο, που δεν θα διέθετε καθόλου τη δύναμη να ξεχνά, που θα ήταν καταδικασμένος να βλέπει παντού ένα γίγνεσθαι: ένας Τέτοιος δεν πιστεύει πλέον στο δικό του Είναι, δεν πιστεύει πλέον στον εαυτό του, βλέπει τα πάντα να ρέουν χωριστά το ένα από το άλλο σε κινούμενα σημεία και χάνεται μέσα σε τούτο το ρεύμα του γίγνεσθαι: τελικά, όπως ο αφοσιωμένος μαθητής του Ηράκλειτου, μόλις και μετά βίας θα τολμά πια να σηκώνει το δάκτυλο. Η λήθη ανήκει σε κάθε πράξη: ακριβώς όπως στη ζωή των οργανικών όντων δεν ανήκει μόνο το φως, αλλά και το σκοτάδι. Ένας άνθρωπος, που θα ήθελε να αισθάνεται εντελώς και μόνο ιστορικά, θα έμοιαζε με εκείνον που θα αναγκαζόταν να απέχει από τον ύπνο ή με το ζώο, που θα έπρεπε να ζει μόνο με μηρυκασμό και διαρκώς επαναλαμβανόμενο μηρυκασμό. Άρα: είναι δυνατόν να ζει κανείς σχεδόν χωρίς αναμνήσεις, και μάλιστα να ζει ευτυχισμένος, όπως δείχνει το ζώο· είναι όμως εντελώς και απόλυτα αδύνατο, να ζει χωρίς να ξεχνά. Ή για να εκφραστώ ακόμα πιο απλά για το θέμα μου: υπάρχει ένας βαθμός αϋπνίας, μηρυκασμού, ιστορικής αίσθησης, που προκαλεί βλάβη στο ζωντανό ον και τελικά το καταστρέφει είτε αυτό είναι ένας άνθρωπος είτε ένας λαός είτε ένας πολιτισμός»
Φρίντριχ Νίτσε: Το Επωφελές και το Επιβλαβές της Ιστορίας για τη ζωή
Εκδόσεις Ηριδανός 2015
Φρήντριχ Νίτσε
Το Επωφελές και το Επιβλαβές της Ιστορίας για τη ζωή
(αποσπάσματα)
... Κοίτα την αγέλη που βόσκει περνώντας μπροστά σου: δεν γνωρίζει τι είναι χθες ή σήμερα· αναπηδά εδώ και εκεί, τρώει, ξαπλώνει, χωνεύει, αναπηδά και πάλι, και το ίδιο από το πρωί ως το βράδυ κι από μέρα σε μέρα, στενά δεμένη με τις ευχαριστήσεις και τις δυσαρεστήσεις της, προσδεμένη δηλαδή στον πάσαλο της στιγμής και γι’ αυτό δεν είναι ούτε βαρύθυμη ούτε μπουχτισμένη. Είναι σκληρό για τον άνθρωπο να βλέπει αυτό, γιατί μπορεί να υπερηφανεύεται για τον εαυτό του ότι είναι άνθρωπος και όχι ζώο, ωστόσο ατενίζει ζηλόφθονα την ευτυχία του ζώου –γιατί αυτός δεν θέλει τίποτε άλλο παρά να ζει όπως το ζώο: ούτε να μπουχτίζει ούτε να πονάει· κι όμως μάταια το θέλει, γιατί δεν το επιθυμεί όπως κάνει το ζώο. Ο άνθρωπος, πράγματι, ρωτάει καμιά φορά το ζώο: γιατί δεν μου μιλάς για την ευτυχία σου, αλλά με κοιτάζεις μονάχα; Το ζώο θέλει κι αυτό να απαντήσει και να πει: «τούτο συμβαίνει, επειδή πάντοτε ξεχνώ αμέσως ό,τι ήθελα να πω» –μα έλα που το ζώο τότε ξέχασε ήδη αυτή την απάντηση και παρέμεινε σιωπηλό, έτσι ώστε ο άνθρωπος να μείνει μόνο με την απορία.
*
... Ο άνθρωπος λέει τότε «θυμάμαι» και ζηλεύει το ζώο που αμέσως ξεχνάει και το οποίο βλέπει την κάθε στιγμή πραγματικά να πεθαίνει, να βυθίζεται πίσω στην ομίχλη και στη νύχτα και να σβήνει για πάντα. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το ζώο ζει ανιστορικά: γιατί απορροφάται μέσα στο παρόν, όπως ένας αριθμός, χωρίς να αφήνει ως υπόλοιπο ούτε ένα αλλόκοτο κλάσμα· δεν ξέρει να προσποιείται, δεν κρύβει τίποτα και σε κάθε στιγμή εμφανίζεται έτσι όπως ακριβώς είναι· δεν μπορεί συνεπώς να είναι τίποτε άλλο παρά τίμιο. Ο άνθρωπος, απεναντίας, εναντιώνεται στο μεγάλο και ολοένα μεγαλύτερο βάρος του παρελθόντος: αυτό τον συνθλίβει και τον κάνει να κάμπτεται, καθιστά τον δρόμο του δύσκολο, σαν ένα αόρατο και σκοτεινό φορτίο, που μπορεί για το θεαθήναι να το αρνείται καμιά φορά και που στη συναναστροφή του με τους ομοίους του ευχαριστιέται να το απαρνιέται: για να τους αφυπνίζει τη ζήλεια τους. Γι’ αυτό συγκινείται, σαν να θυμόταν έναν χαμένο παράδεισο, όταν βλέπει την αγέλη που βόσκει ή, με πιο οικεία εγγύτητα, το παιδί, που δεν έχει κανένα ακόμη παρελθόν να απαρνηθεί και ανάμεσα στους φράχτες του παρελθόντος και του μέλλοντος παίζει μέσα σε μια κατάσταση τρισευτυχισμένης τυφλότητας. Και όμως το παιγνίδι του πρέπει να διαταραχθεί: θα κληθεί πάρα πολύ γρήγορα να αφήσει πίσω του τη λησμοσύνη. Τότε θα μάθει να κατανοεί τη λέξη «ήταν», εκείνη τη συνθηματική λέξη, με την οποία ο αγώνας, ο πόνος και η βαρεμάρα πλησιάζουν τον άνθρωπο, για να του θυμίζουν, τι είναι κατά βάθος η ύπαρξή του –ένας παρατατικός που ποτέ δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί.
*
... Φανταστείτε το πιο ακραίο παράδειγμα: έναν άνθρωπο, που δεν θα διέθετε καθόλου τη δύναμη να ξεχνά, που θα ήταν καταδικασμένος να βλέπει παντού ένα γίγνεσθαι: ένας Τέτοιος δεν πιστεύει πλέον στο δικό του Είναι, δεν πιστεύει πλέον στον εαυτό του, βλέπει τα πάντα να ρέουν χωριστά το ένα από το άλλο σε κινούμενα σημεία και χάνεται μέσα σε τούτο το ρεύμα του γίγνεσθαι: τελικά, όπως ο αφοσιωμένος μαθητής του Ηράκλειτου, μόλις και μετά βίας θα τολμά πια να σηκώνει το δάκτυλο. Η λήθη ανήκει σε κάθε πράξη: ακριβώς όπως στη ζωή των οργανικών όντων δεν ανήκει μόνο το φως, αλλά και το σκοτάδι. Ένας άνθρωπος, που θα ήθελε να αισθάνεται εντελώς και μόνο ιστορικά, θα έμοιαζε με εκείνον που θα αναγκαζόταν να απέχει από τον ύπνο ή με το ζώο, που θα έπρεπε να ζει μόνο με μηρυκασμό και διαρκώς επαναλαμβανόμενο μηρυκασμό. Άρα: είναι δυνατόν να ζει κανείς σχεδόν χωρίς αναμνήσεις, και μάλιστα να ζει ευτυχισμένος, όπως δείχνει το ζώο· είναι όμως εντελώς και απόλυτα αδύνατο, να ζει χωρίς να ξεχνά. Ή για να εκφραστώ ακόμα πιο απλά για το θέμα μου: υπάρχει ένας βαθμός αϋπνίας, μηρυκασμού, ιστορικής αίσθησης, που προκαλεί βλάβη στο ζωντανό ον και τελικά το καταστρέφει είτε αυτό είναι ένας άνθρωπος είτε ένας λαός είτε ένας πολιτισμός»
Φρίντριχ Νίτσε: Το Επωφελές και το Επιβλαβές της Ιστορίας για τη ζωή
Εκδόσεις Ηριδανός 2015
Τετάρτη 2 Μαρτίου 2016
Αν δεν επιθυμείς να χάσεις τα μάτια και το λογικό σου...
Μείνε τώρα ψύχραιμος και διαυγής, ω ξένε
γιατί χάθηκες αν πιστέψεις στον κίνδυνο...
Φρήντριχ Νίτσε
Ποιήματα
Δίχως Φθόνο
Ναι, η ματιά του φθόνο δεν έχει
γι' αυτό και τον τιμάτε.
Καθόλου δεν τον νοιάζουν οι τιμές σας.
Έχει το αετίσιο μάτι για το μακρινό
δεν βλέπει εσάς, βλέπει μονάχα άστρα, άστρα!
Ο Ταξιδιώτης
«Δε υπάρχει πια μονοπάτι! Άβυσσος γύρω, νεκρική σιγή!».
Εσύ το θέλησες! Γιατί παράτησες το μονοπάτι;
Μείνε τώρα ψύχραιμος και διαυγής, ω ξένε
γιατί χάθηκες αν πιστέψεις στον κίνδυνο.
Σε έναν Εραστή του Φωτός
Αν δεν επιθυμείς να χάσεις τα μάτια και το λογικό σου
ακολούθησε τον ήλιο περπατώντας στη σκιά.
(Μετ. Αλέξανδρος Αλεξάνδρου)
γιατί χάθηκες αν πιστέψεις στον κίνδυνο...
Φρήντριχ Νίτσε
Ποιήματα
Δίχως Φθόνο
Ναι, η ματιά του φθόνο δεν έχει
γι' αυτό και τον τιμάτε.
Καθόλου δεν τον νοιάζουν οι τιμές σας.
Έχει το αετίσιο μάτι για το μακρινό
δεν βλέπει εσάς, βλέπει μονάχα άστρα, άστρα!
Ο Ταξιδιώτης
«Δε υπάρχει πια μονοπάτι! Άβυσσος γύρω, νεκρική σιγή!».
Εσύ το θέλησες! Γιατί παράτησες το μονοπάτι;
Μείνε τώρα ψύχραιμος και διαυγής, ω ξένε
γιατί χάθηκες αν πιστέψεις στον κίνδυνο.
Σε έναν Εραστή του Φωτός
Αν δεν επιθυμείς να χάσεις τα μάτια και το λογικό σου
ακολούθησε τον ήλιο περπατώντας στη σκιά.
(Μετ. Αλέξανδρος Αλεξάνδρου)
Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2015
έχω από βαθύ όνειρο ξυπνήσει...
Στο έρημο διάστημα έσβησε ένα αστέρι:
το διάστημα ερημώθη τώρα...
Γιάννης Σταύρου, Ανατολή σελήνης, λάδι σε καμβά
Φρειδερίκος Νίτσε
Το μεθυσμένο τραγούδι
Ω άνθρωπε! Έχε το νού σου!
Τα βαθειά μεσάνυκτα τί λένε;
"Κοιμόμουν, κοιμόμουν-,
έχω από βαθύ όνειρο ξυπνήσει:-
Βαθύς είναι ο κόσμος,
πιο βαθύς απ' όσο εκέφτη η μέρα.
Η οδύνη του βαθειά είναι-,
η χαρά -βαθύτερη από την οδύνη:
Η οδύνη λέει: αφανίσου!
Πλην αιωνιότητα κάθε χαρά θέλει-,
βαθειά, βαθειάν, αιωνιότητα θέλει!"
Πού πήγε;
Πού πήγε; Ποιος ξέρει!
Μα βέβαιο είναι ότι έχει δύσει.
Στο έρημο διάστημα έσβησε ένα αστέρι:
το διάστημα ερημώθη τώρα...
Τα ληφθέντα μέτρα
Οι τεμπέληδες σφάζονται
ο κόσμος γίνεται εργατικός
Οι άσχημοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται ωραίος
Οι ανόητοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται σοφός
Οι άρρωστοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται υγιής
Οι θλιμμένοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται χαρούμενος
Οι γέροι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται νέος
Οι εχθροί σφάζονται
ο κόσμος γίνεται φιλικός
Οι κακοί σφάζονται
ο κόσμος γίνεται καλός.
το διάστημα ερημώθη τώρα...
Φρειδερίκος Νίτσε
Το μεθυσμένο τραγούδι
Ω άνθρωπε! Έχε το νού σου!
Τα βαθειά μεσάνυκτα τί λένε;
"Κοιμόμουν, κοιμόμουν-,
έχω από βαθύ όνειρο ξυπνήσει:-
Βαθύς είναι ο κόσμος,
πιο βαθύς απ' όσο εκέφτη η μέρα.
Η οδύνη του βαθειά είναι-,
η χαρά -βαθύτερη από την οδύνη:
Η οδύνη λέει: αφανίσου!
Πλην αιωνιότητα κάθε χαρά θέλει-,
βαθειά, βαθειάν, αιωνιότητα θέλει!"
Πού πήγε;
Πού πήγε; Ποιος ξέρει!
Μα βέβαιο είναι ότι έχει δύσει.
Στο έρημο διάστημα έσβησε ένα αστέρι:
το διάστημα ερημώθη τώρα...
Τα ληφθέντα μέτρα
Οι τεμπέληδες σφάζονται
ο κόσμος γίνεται εργατικός
Οι άσχημοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται ωραίος
Οι ανόητοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται σοφός
Οι άρρωστοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται υγιής
Οι θλιμμένοι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται χαρούμενος
Οι γέροι σφάζονται
ο κόσμος γίνεται νέος
Οι εχθροί σφάζονται
ο κόσμος γίνεται φιλικός
Οι κακοί σφάζονται
ο κόσμος γίνεται καλός.
Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2015
Ψάξε για μηδενικά!...
Κάθε κόμμα σχεδόν καταλαβαίνει ότι, αν θέλει να διατηρηθεί το ίδιο, συμφέρον του είναι να μην χάσουν τα αντίπαλα κόμματα όλη τους τη δύναμη.
Φιλελευθερισμός: με άλλα λόγια, αποκτήνωση κατά αγέλες.
Όποιος παλεύει με τέρατα πρέπει να προσέξει να μην γίνει ο ίδιος τέρας. Κι όταν κοιτάζεις πολλή ώρα μέσα σε μια άβυσσο, η άβυσσος κοιτάζει κι αυτή μέσα σου.
Είναι ο άνθρωπος απλώς ένα λάθος του Θεού; Ή μήπως είναι ο Θεός ένα λάθος του ανθρώπου;
Φρήντριχ Νίτσε
Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2015
...για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει
Ζοφερή είναι η ανθρώπινη ύπαρξη και πάντα δίχως νόημα: ένας παλιάτσος μπορεί να γίνει η μοίρα της...
Γιάννης Σταύρου, Στο κύμα, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)
Φρειδερίκος Νίτσε
Τελευταία Θέληση
Να πεθαίνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει-,
τον φίλο, που βλέμματα και λάμψεις
θεϊκές έρριχνε πάνω στη σκοτεινή νεότητά μου:
-ζωηρός και βαθύς,
ένας χορευτής μέσα στη μάχη-,
ο πιο χαρούμενος απ' όλους τους πολεμιστές,
ο σοβαρώτερος απ' όλους τους νικητές,
πάνω στη μοίρα του στήνοντας μια μοίρα,
σκληρός, στοχαστικός, προβλεπτικός-:
τρέμοντας που νικούσε,
αλλαλάζοντας που πεθαίνοντας νικούσε-:
προστάζοντας την ώρα που πέθαινε,
-και πρόσταξε να τον αφανίσουν...
Να πεθαίνουμε έτσι, όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει:
νικώντας, αφανίζοντας...
Αποφθέγματα
Ζοφερή είναι η ανθρώπινη ύπαρξη και πάντα δίχως νόημα: ένας παλιάτσος μπορεί να γίνει η μοίρα της.
Πρέπει να έχει κανείς χάος μέσα του για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει.
Ο άνθρωπος είναι ένα βρόμικο ποτάμι. Πρέπει να είσαι θάλασσα για να μπορείς να δέχεσαι ένα βρόμικο ποτάμι χωρίς να λερώνεσαι.
Όποιος τιμωρείται, δεν είναι πια εκείνος που έχει κάνει την πράξη. Είναι πάντα ο αποδιοπομπαίος τράγος.
Ήταν φίλοι, έπαψαν όμως να είναι, και διέκοψαν συγχρόνως τη φιλία τους, ο ένας επειδή πίστευε ότι είχε παραγνωριστεί πάρα πολύ, ο άλλος επειδή πίστευε ότι είχε αναγνωριστεί πάρα πολύ – και επ’ αυτού εξαπατήθηκαν και οι δύο! – διότι κανένας τους δε γνώριζε αρκετά τον εαυτό του.
Δεν αρκεί να αποδεικνύουμε ένα πράγμα, πρέπει επίσης να παρασύρουμε ή να ανεβάζουμε τους ανθρώπους προς αυτό. Γι’ αυτό πρέπει να μάθει ο γνώστης να λέει τη σοφία του: και συχνά με τρόπο που να ηχεί σαν τρέλα!
Είμαστε σαν βιτρίνες μαγαζιών στις οποίες συνεχώς τακτοποιούμε, κρύβουμε ή φανερώνουμε τις υποτιθέμενες ιδιότητες που αποδίδουν άλλοι σε εμάς – για να εξαπατάμε τον εαυτό μας.
Κανένας νικητής δεν πιστεύει στην τύχη.
Έδωσα ένα όνομα στον πόνο μου και τον φωνάζω «σκύλο». Είναι το ίδιο πιστός, το ίδιο φορτικός και αδιάντροπος, το ίδιο διασκεδαστικός και έξυπνος όσο κάθε άλλος σκύλος – και μπορώ να τον μαλώνω και να ξεσπώ πάνω του, όταν έχω τις κακές μου: όπως κάνουν άλλοι με τους σκύλους, τους υπηρέτες και τις γυναίκες τους.
Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν άνθρωποι που ακούν ακριβώς την αντίθετη διαταγή όταν πλησιάζει ένας μεγάλος πόνος: ποτέ άλλοτε δε δείχνουν πιο περήφανοι, πιο φιλοπόλεμοι και πιο ευτυχισμένοι• ναι, ο ίδιος ο πόνος τούς χαρίζει τις μεγαλύτερες στιγμές τους! Αυτοί είναι οι ηρωικοί άνθρωποι, οι μεγάλοι προμηθευτές πόνου της ανθρωπότητας: αυτοί οι λίγοι ή σπάνιοι άνθρωποι που χρειάζονται την ίδια απολογία που χρειάζεται γενικά και ο ίδιος ο πόνος – και πράγματι! δεν πρέπει να τους την αρνηθούμε! Είναι οι πρωταρχικές δυνάμεις διατήρησης και ανάπτυξης του είδους, έστω και μόνον επειδή αντιστέκονται στο βόλεμα και δεν κρύβουν ότι αποστρέφονται αυτό το είδος ευτυχίας.
Φρειδερίκος Νίτσε
Τελευταία Θέληση
Να πεθαίνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει-,
τον φίλο, που βλέμματα και λάμψεις
θεϊκές έρριχνε πάνω στη σκοτεινή νεότητά μου:
-ζωηρός και βαθύς,
ένας χορευτής μέσα στη μάχη-,
ο πιο χαρούμενος απ' όλους τους πολεμιστές,
ο σοβαρώτερος απ' όλους τους νικητές,
πάνω στη μοίρα του στήνοντας μια μοίρα,
σκληρός, στοχαστικός, προβλεπτικός-:
τρέμοντας που νικούσε,
αλλαλάζοντας που πεθαίνοντας νικούσε-:
προστάζοντας την ώρα που πέθαινε,
-και πρόσταξε να τον αφανίσουν...
Να πεθαίνουμε έτσι, όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει:
νικώντας, αφανίζοντας...
Αποφθέγματα
Ζοφερή είναι η ανθρώπινη ύπαρξη και πάντα δίχως νόημα: ένας παλιάτσος μπορεί να γίνει η μοίρα της.
Πρέπει να έχει κανείς χάος μέσα του για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει.
Ο άνθρωπος είναι ένα βρόμικο ποτάμι. Πρέπει να είσαι θάλασσα για να μπορείς να δέχεσαι ένα βρόμικο ποτάμι χωρίς να λερώνεσαι.
Όποιος τιμωρείται, δεν είναι πια εκείνος που έχει κάνει την πράξη. Είναι πάντα ο αποδιοπομπαίος τράγος.
Ήταν φίλοι, έπαψαν όμως να είναι, και διέκοψαν συγχρόνως τη φιλία τους, ο ένας επειδή πίστευε ότι είχε παραγνωριστεί πάρα πολύ, ο άλλος επειδή πίστευε ότι είχε αναγνωριστεί πάρα πολύ – και επ’ αυτού εξαπατήθηκαν και οι δύο! – διότι κανένας τους δε γνώριζε αρκετά τον εαυτό του.
Δεν αρκεί να αποδεικνύουμε ένα πράγμα, πρέπει επίσης να παρασύρουμε ή να ανεβάζουμε τους ανθρώπους προς αυτό. Γι’ αυτό πρέπει να μάθει ο γνώστης να λέει τη σοφία του: και συχνά με τρόπο που να ηχεί σαν τρέλα!
Είμαστε σαν βιτρίνες μαγαζιών στις οποίες συνεχώς τακτοποιούμε, κρύβουμε ή φανερώνουμε τις υποτιθέμενες ιδιότητες που αποδίδουν άλλοι σε εμάς – για να εξαπατάμε τον εαυτό μας.
Κανένας νικητής δεν πιστεύει στην τύχη.
Έδωσα ένα όνομα στον πόνο μου και τον φωνάζω «σκύλο». Είναι το ίδιο πιστός, το ίδιο φορτικός και αδιάντροπος, το ίδιο διασκεδαστικός και έξυπνος όσο κάθε άλλος σκύλος – και μπορώ να τον μαλώνω και να ξεσπώ πάνω του, όταν έχω τις κακές μου: όπως κάνουν άλλοι με τους σκύλους, τους υπηρέτες και τις γυναίκες τους.
Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν άνθρωποι που ακούν ακριβώς την αντίθετη διαταγή όταν πλησιάζει ένας μεγάλος πόνος: ποτέ άλλοτε δε δείχνουν πιο περήφανοι, πιο φιλοπόλεμοι και πιο ευτυχισμένοι• ναι, ο ίδιος ο πόνος τούς χαρίζει τις μεγαλύτερες στιγμές τους! Αυτοί είναι οι ηρωικοί άνθρωποι, οι μεγάλοι προμηθευτές πόνου της ανθρωπότητας: αυτοί οι λίγοι ή σπάνιοι άνθρωποι που χρειάζονται την ίδια απολογία που χρειάζεται γενικά και ο ίδιος ο πόνος – και πράγματι! δεν πρέπει να τους την αρνηθούμε! Είναι οι πρωταρχικές δυνάμεις διατήρησης και ανάπτυξης του είδους, έστω και μόνον επειδή αντιστέκονται στο βόλεμα και δεν κρύβουν ότι αποστρέφονται αυτό το είδος ευτυχίας.
Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2013
ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο...
Η παράνοια σε άτομα είναι σχετικά σπάνια. Όμως σε ομάδες, κόμματα, έθνη και εποχές είναι μάλλον ο κανόνας...
Γιάννης Σταύρου, Μαύρο καράβι, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)
Friedrich Nietzsche
Τελευταία θέληση
Να πεθάνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει –
το φίλο, που βλέμματα και λάμψεις
θεϊκές έριχνε πάνω στη σκοτεινή νεότητά μου:
–ζωηρός και βαθύς,
ένας χορευτής μέσα στη μάχη–,
ο πιο χαρούμενος απ’ όλους τους πολεμιστές,
ο σοβαρότερος απ’ όλους τους νικητές,
πάνω στη μοίρα του στήνοντας μια μοίρα,
σκληρός, στοχαστικός, προβλεπτικός: –
τρέμοντας που νικούσε,
αλλαλάζοντας που, πεθαίνοντας, νικούσε: –
προστάζοντας την ώρα που πεθαίνει,
και πρόσταξε να τον αφανίσουν...
Να πεθαίνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει:
νικώντας, αφανίζοντας...
Friedrich Nietzsche
Αποφθέγματα
Η παράνοια σε άτομα είναι σχετικά σπάνια. Όμως σε ομάδες, κόμματα, έθνη και εποχές είναι μάλλον ο κανόνας.
Ο φανατισμός είναι η μόνη μορφή θέλησης που μπορεί να διαπνέει τους αδύναμους και τους ντροπαλούς.
Αληθινά, δεν τους μπορώ τους συμπονετικούς, που είναι μακάριοι μέσα στη συμπόνια τους: τους λείπει πάρα πολύ η ντροπή.
Αυτός που ζει από τη μάχη με έναν εχθρό, έχει προσωπικό συμφέρον να διατηρήσει τον εχθρό του ζωντανό.
Κακός είναι ο άνθρωπος που του αρέσει να ντροπιάζει τους άλλους.
Ό,τι δεν με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό.
Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω, έμαθα να βρίσκω.
Κι από τότε που ο άνεμος μου εναντιώθηκε, έμαθα να σαλπάρω με όλους τους ανέμους.
Αν δεν θες να χάσεις τα μάτια και το μυαλό σου, να ακολουθείς τον ήλιο περπατώντας στη σκιά.
Καλύτερα να χαθείς παρά να μισείς και να φοβάσαι.
Η αμφιβολία δηλητηριάζει τα πάντα, χωρίς να σκοτώνει τίποτα.
Οι σκέψεις είναι οι σκιές των συναισθημάτων μας -πάντοτε σκοτεινότερες, κενότερες και απλούστερες.
Για όσους επιλέγουν τη σκέψη και τη γνώση, δεν υπάρχουν χαρούμενες ζωές.
Η τάξη είναι αρετή των μετριοτήτων.
Το χάος γεννάει την τάξη.
Η πιο μεγάλη τέχνη είναι να ξέρεις να αποχωρείς την κατάλληλη στιγμή.
Όποιος δεν φοβάται τον εαυτό του, δεν μπορεί να προκαλέσει φόβο.
Αυτός που οχυρώνεται κατά της πλήξης, οχυρώνεται απέναντι στον εσωτερικό του εαυτό.
Δύο μεγάλα Ευρωπαϊκά ναρκωτικά: το αλκοόλ και ο Χριστιανισμός
«Το καλό και το κακό είναι προκαταλήψεις του Θεού» - είπε το φίδι.
Αν σου αρέσει η άβυσσος, πρέπει να έχεις φτερά.
Πολιτικός είναι κάποιος που διαιρεί τους ανθρώπους σε δυο τάξεις: σε υποχείρια και σε εχθρούς.
Ο σοφός πρέπει να έχει την ικανότητα όχι μόνο να αγαπά τους εχθρούς του, αλλά και να μισεί τους φίλους του.
Η μόνη γόνιμη περιφρόνηση είναι εκείνη που αφορά τον εαυτό μας, γιατί έτσι μπορούμε να τον υπερβούμε και να τον ξαναπλάσουμε.
Το να μη μιλάει κανείς ποτέ για τον εαυτό του είναι μια πολύ εκλεπτυσμένη μορφή υποκρισίας.
Αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος και η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα.
Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και όχι αυτός που θέλουν οι άλλοι.
Ελευθερία είναι να μπορείς να έχεις μια κάποια απόσταση από τους άλλους.
Η ηθική είναι ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός για να σέρνεις την ανθρωπότητα από τη μύτη.
Αυτοί που έχουν ένα «γιατί» για να ζουν, μπορούν να αντέξουν σχεδόν οποιοδήποτε «πώς».
Η μοναξιά είναι για το πνεύμα ό,τι η δίαιτα για το σώμα.
Μια μικρή εκδίκηση είναι πιο ανθρώπινη από καθόλου εκδίκηση.
Η μελαγχολία όλων των τελειωμένων πραγμάτων!
Η αναγκαιότητα είναι μια ερμηνεία, όχι ένα γεγονός.
Να είσαι νομοθέτης είναι η πιο εκλεπτυσμένη μορφή τυραννίας.
Η Ηθική είναι η έκφραση του αγελαίου ενστίκτου στο άτομο.
Ο άνθρωπος είναι σαν ένα σκοινί τεντωμένο μεταξύ κτήνους και υπερανθρώπου – ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο.
Ξεχνάει κανείς τα λάθη του, όταν τα εξομολογείται σε κάποιον άλλον. Ο άλλος, όμως, δεν τα ξεχνάει.
Τα όνειρα είναι η ρίζα της μεταφυσικής, η πηγή της ιδέας ότι ψυχή και σώμα είναι ξεχωριστά.
Η εμμονή του χριστιανισμού να βρίσκει τον κόσμο άσχημο και κακό έχει κάνει τον κόσμο άσχημο και κακό.
Ένας δυνατός και συγκροτημένος άνθρωπος χωνεύει τις εμπειρίες του, τα επιτεύγματα και τα παραπτώματά του, όπως χωνεύει το κρέας, όπου αναγκάζεται να καταπιεί και μερικά σκληρά κομμάτια.
Friedrich Nietzsche
Τελευταία θέληση
Να πεθάνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει –
το φίλο, που βλέμματα και λάμψεις
θεϊκές έριχνε πάνω στη σκοτεινή νεότητά μου:
–ζωηρός και βαθύς,
ένας χορευτής μέσα στη μάχη–,
ο πιο χαρούμενος απ’ όλους τους πολεμιστές,
ο σοβαρότερος απ’ όλους τους νικητές,
πάνω στη μοίρα του στήνοντας μια μοίρα,
σκληρός, στοχαστικός, προβλεπτικός: –
τρέμοντας που νικούσε,
αλλαλάζοντας που, πεθαίνοντας, νικούσε: –
προστάζοντας την ώρα που πεθαίνει,
και πρόσταξε να τον αφανίσουν...
Να πεθαίνουμε έτσι,
όπως παλιά τον είδα να πεθαίνει:
νικώντας, αφανίζοντας...
Friedrich Nietzsche
Αποφθέγματα
Η παράνοια σε άτομα είναι σχετικά σπάνια. Όμως σε ομάδες, κόμματα, έθνη και εποχές είναι μάλλον ο κανόνας.
Ο φανατισμός είναι η μόνη μορφή θέλησης που μπορεί να διαπνέει τους αδύναμους και τους ντροπαλούς.
Αληθινά, δεν τους μπορώ τους συμπονετικούς, που είναι μακάριοι μέσα στη συμπόνια τους: τους λείπει πάρα πολύ η ντροπή.
Αυτός που ζει από τη μάχη με έναν εχθρό, έχει προσωπικό συμφέρον να διατηρήσει τον εχθρό του ζωντανό.
Κακός είναι ο άνθρωπος που του αρέσει να ντροπιάζει τους άλλους.
Ό,τι δεν με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό.
Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω, έμαθα να βρίσκω.
Κι από τότε που ο άνεμος μου εναντιώθηκε, έμαθα να σαλπάρω με όλους τους ανέμους.
Αν δεν θες να χάσεις τα μάτια και το μυαλό σου, να ακολουθείς τον ήλιο περπατώντας στη σκιά.
Καλύτερα να χαθείς παρά να μισείς και να φοβάσαι.
Η αμφιβολία δηλητηριάζει τα πάντα, χωρίς να σκοτώνει τίποτα.
Οι σκέψεις είναι οι σκιές των συναισθημάτων μας -πάντοτε σκοτεινότερες, κενότερες και απλούστερες.
Για όσους επιλέγουν τη σκέψη και τη γνώση, δεν υπάρχουν χαρούμενες ζωές.
Η τάξη είναι αρετή των μετριοτήτων.
Το χάος γεννάει την τάξη.
Η πιο μεγάλη τέχνη είναι να ξέρεις να αποχωρείς την κατάλληλη στιγμή.
Όποιος δεν φοβάται τον εαυτό του, δεν μπορεί να προκαλέσει φόβο.
Αυτός που οχυρώνεται κατά της πλήξης, οχυρώνεται απέναντι στον εσωτερικό του εαυτό.
Δύο μεγάλα Ευρωπαϊκά ναρκωτικά: το αλκοόλ και ο Χριστιανισμός
«Το καλό και το κακό είναι προκαταλήψεις του Θεού» - είπε το φίδι.
Αν σου αρέσει η άβυσσος, πρέπει να έχεις φτερά.
Πολιτικός είναι κάποιος που διαιρεί τους ανθρώπους σε δυο τάξεις: σε υποχείρια και σε εχθρούς.
Ο σοφός πρέπει να έχει την ικανότητα όχι μόνο να αγαπά τους εχθρούς του, αλλά και να μισεί τους φίλους του.
Η μόνη γόνιμη περιφρόνηση είναι εκείνη που αφορά τον εαυτό μας, γιατί έτσι μπορούμε να τον υπερβούμε και να τον ξαναπλάσουμε.
Το να μη μιλάει κανείς ποτέ για τον εαυτό του είναι μια πολύ εκλεπτυσμένη μορφή υποκρισίας.
Αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος και η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα.
Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και όχι αυτός που θέλουν οι άλλοι.
Ελευθερία είναι να μπορείς να έχεις μια κάποια απόσταση από τους άλλους.
Η ηθική είναι ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός για να σέρνεις την ανθρωπότητα από τη μύτη.
Αυτοί που έχουν ένα «γιατί» για να ζουν, μπορούν να αντέξουν σχεδόν οποιοδήποτε «πώς».
Η μοναξιά είναι για το πνεύμα ό,τι η δίαιτα για το σώμα.
Μια μικρή εκδίκηση είναι πιο ανθρώπινη από καθόλου εκδίκηση.
Η μελαγχολία όλων των τελειωμένων πραγμάτων!
Η αναγκαιότητα είναι μια ερμηνεία, όχι ένα γεγονός.
Να είσαι νομοθέτης είναι η πιο εκλεπτυσμένη μορφή τυραννίας.
Η Ηθική είναι η έκφραση του αγελαίου ενστίκτου στο άτομο.
Ο άνθρωπος είναι σαν ένα σκοινί τεντωμένο μεταξύ κτήνους και υπερανθρώπου – ένα σκοινί πάνω από την άβυσσο.
Ξεχνάει κανείς τα λάθη του, όταν τα εξομολογείται σε κάποιον άλλον. Ο άλλος, όμως, δεν τα ξεχνάει.
Τα όνειρα είναι η ρίζα της μεταφυσικής, η πηγή της ιδέας ότι ψυχή και σώμα είναι ξεχωριστά.
Η εμμονή του χριστιανισμού να βρίσκει τον κόσμο άσχημο και κακό έχει κάνει τον κόσμο άσχημο και κακό.
Ένας δυνατός και συγκροτημένος άνθρωπος χωνεύει τις εμπειρίες του, τα επιτεύγματα και τα παραπτώματά του, όπως χωνεύει το κρέας, όπου αναγκάζεται να καταπιεί και μερικά σκληρά κομμάτια.
Σάββατο 15 Σεπτεμβρίου 2012
Ανήκει κανείς στον όχλο όσο ρίχνει την ευθύνη στους άλλους...
Φρειδερίκος Νίτσε (1844-1900)
Το αυτί που λείπει.
"Ανήκει κανείς στον όχλο όσο ρίχνει την ευθύνη στους άλλους, έχει μπει στον δρόμο της αλήθειας όταν καθιστά υπεύθυνο πάντα τον εαυτό του μόνο· ο σοφός όμως δεν ρίχνει την ευθύνη, ούτε στον εαυτό του ούτε στους άλλους".
- Ποιός το λέει αυτό; - Ο Επίκτητος πριν απο χίλια οκτακόσια χρόνια. - Το άκουσαν οι άνθρωποι, αλλά το ξέχασαν. - Όχι, ούτε το άκουσαν ούτε το ξέχασαν· δεν ξεχνιούνται όλα τα πράγματα· τους έλειπε το κατάλληλο αυτί, το αυτί του Επίκτητου. - Πώς; Το είπε δηλαδή στον εαυτό του; Του το ψιθύρισε στο αυτί; - Ναι. έτσι είναι: Σοφία είναι αυτό που ψιθυρίζει ο μοναχικός στον εαυτό του εν μέση αγορά.
Νίτσε
Νίτσε, Επιλογή από το έργο του, μετ. Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, Εκδ. Στιγμή
Δευτέρα 21 Μαΐου 2012
Επικαιρότητα κατά Νίτσε...
Μέ σκοτώνει η ανασφάλεια τού ευφυούς μπροστά στήν αυτοπεποίθηση τού βλάκα.
Friedrich Nietzcshe
Πέμπτη 9 Ιουνίου 2011
Η αιώνια επιστροφή...
Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 1 σε χαρτί
Αφιερωμένο στον καλλιτέχνη Θαλή Παπακωνσταντίνου: Κουράγιο φίλε, δε βλέπω στεριά...
Η Ιθάκη θα σε ακολουθεί, έλεγε ο ποιητής...
Δύσκολο, μάλλον ανέφικτο, να ξεφύγουμε από τις δραματικές καταστάσεις που δημιουργήσαμε ως κοινωνία, καθώς η κρίση που μας διαπερνά είναι κυρίαρχα κοινωνική, πολιτιστική, αισθητική. Η οικονομία έπεται ως λογική συνέπεια των παραπάνω...
Εξίσου δραματικό το διεθνές περιβάλλον. Σύντομα, συνολικά η Δύση θα ακολουθήσει τα βήματα μας κι ας μην είναι απόλυτα οφθαλμοφανείς οι ενδείξεις...
Τα σκοτεινά χρόνια ενός νέου Μεσαίωνα έχουν ήδη ξεκινήσει. Υπερπληθυσμός, εξάντληση πόρων, ανακατονομές, νέοι δυνάστες, βιολογικές μαζικές αντιδράσεις...
Η αιώνια, αδυσώπητη επιστροφή της ανθρώπινης φύσης...
Η αιώνια επιστροφή...
Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 2 σε χαρτί
Η θεωρία της αιώνιας επιστροφής κατά Νίτσε και Πουανκαρέ
(Πηγή: Ο «αιώνιος γυρισμός» του Νίτσε και το «θεώρημα επανάληψης» του Πουανκαρέ )
H έννοια του «αιώνιου γυρισμού» ή «αιώνιας επιστροφής» του Νίτσε εμφανίζεται για πρώτη φορά στον αφορισμό 341 της “Χαρούμενης Επιστήμης” ως ένα υποθετικό ερώτημα:
"Το πιο βαρύ βάρος"
Κι αν μια μέρα ή μια νύχτα, ερχόταν ένας δαίμονας και γλιστρούσε μέσα στην υπέρτατη μοναξιά σου και σούλεγε: «Αυτή τη ζωή, όπως την έζησες και την ζεις ως τα τώρα, πρέπει να την ξαναρχίσεις από την αρχή, και να την ξαναρχίζεις αδιάκοπα˙ χωρίς τίποτα το καινούργιο˙ αντίθετα, μάλιστα! Ο παραμικρός πόνος, η παραμικρή ευχαρίστηση, η παραμικρή σκέψη, ο παραμικρός στεναγμός, όλα όσα ένιωσες στη ζωή σου θα ξαναρθούν, κάθε τι το άρρητα μεγάλο και το άρρητα μικρό που έχει μέσα της, όλα θα ξαναρθούν, και θα ξαναρθούν με την ίδια σειρά, με την ίδια ανελέητη διαδοχή.... κι αυτή η αράχνη θα ξαναρθεί, κι αυτό το σεληνόφωτο ανάμεσα στα δέντρα, κι αυτή η στιγμή, κι εγώ ο ίδιος! Η αιώνια κλεψύδρα της ζωής θα ξαναγυρίζει ακατάπαυστα, κι εσύ μαζί της, απειροελάχιστη σκόνη των σκονών!»... Δεν θάπεφτες κατάχαμα, δεν θάτριζες τα δόντια σου και δεν θα καταριώσουν αυτό το δαίμονα; Εκτός πια, αν έχεις ζήσει κάποια θαυμαστή στιγμή, οπότε θα του απαντούσες: «Είσαι θεός˙ ποτές μου δεν άκουσα τόσο θείο λόγο!»
Φρειδερίκος Νίτσε (1844-1900)
Κι αν σου γινόταν έμμονη αυτή η σκέψη, ίσως θα σε μεταμόρφωνε, κι ίσως και να σ’ εκμηδένιζε˙ και θ’ αναρωτιώσουν για το κάθε τι: «Το θέλεις αυτό; το ξαναθέλεις; μια φορά; πάντα; επ’ άπειρον;» κι αυτό το ερώτημα θα βάραινε επάνω σου με αποφασιστικό και τρομερό βάρος! Ή πάλι, Άχ πόσο θάπρεπε ν’ αγαπάς τον εαυτό σου και τη ζωή, ώστε να μην ποθείς πια τίποτ’ άλλο απ’ αυτή την υπέρτατη κι αιώνια διαβεβαίωση!"
Ο Νίτσε αφιέρωσε αρκετά χρόνια μελετώντας την φυσική επιστήμη της εποχής του για να έχουν επιστημονικό υπόβαθρο οι φιλοσοφικές του ιδέες.
Η επιστημονική βάση του «αιώνιου γυρισμού» είναι ένα «αληθές» θεώρημα του Γάλλου μαθηματικού Henri Poincaré το «θεώρημα επανάληψης» σύμφωνα με το οποίο:
«Ένα σύστημα πεπερασμένης ενέργειας, περιορισμένο σε έναν πεπερασμένο όγκο, μετά από ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, επιστρέφει στην αρχική του κατάσταση».
Θαλής Παπακωνσταντίνου, Σχέδιο 3 σε χαρτί
Κατά συνέπεια εφόσον ο αριθμός των συστατικών του σύμπαντος είναι πεπερασμένος, μπορεί να σχηματίσει πεπερασμένο μόνον πλήθος διαφορετικών συνδυασμών. Αφού σχηματιστούν όλοι οι δυνατοί συνδυασμοί, τα συστατικά του σύμπαντος επιστρέφουν «αναγκαστικά» κάποτε στην αρχική τους κατάσταση. Και αυτό συμβαίνει άπειρες φορές, εφόσον έχουμε στη διάθεσή μας άπειρο χρόνο…
Το θεώρημα φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι αντιφάσκει με το θεώρημα Η του Boltzmann, αν θεωρήσουμε ότι η σχέση του θεωρήματος dH/dt≤0 ισχύει σε κάθε χρονική στιγμή. Δεδομένου όμως ότι αυτό δεν είναι απαίτηση του θεωρήματος Η – δεν υφίσταται κανένα παράδοξο.(Το μέγεθος Η συνδέεται άμεσα με την εντροπία S του συστήματος, το μέγεθος που μετράει την αταξία του συστήματος)
Ένα σύστημα θα μπορούσε να επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση - σύμφωνα με το θεώρημα Poincaré - χωρίς να παραβιάζεται ο 2ος νόμος της θερμοδυναμικής.
Μια πρόχειρη εκτίμηση δείχνει ότι η διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι της τάξης του eN, όπου Ν είναι ο συνολικός αριθμός των μορίων του συστήματος. Έστω ότι N ~ 10 23, τότε η χρονική διάρκεια ενός κύκλου Poincaré είναι εξαιρετικά μεγάλη: 1010^23 sec ή 1010^23 ηλικίες σύμπαντος (θεωρούμε ότι η ηλικία του σύμπαντος είναι της τάξης ~ 10 10 έτη).
Αυτός είναι ο χρόνος που απαιτείται για να επιστρέψει το σύστημα στην αρχική του κατάσταση - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο νέος κύκλος που θα ακολουθήσει θα είναι πανομοιότυπος με τον προηγούμενο!
Είναι φανερό ότι οι χρόνοι αυτοί δεν έχουν σχέση με φυσική!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)