περί ανθρώπου...

"Aπόδειξη ότι ο άνθρωπος είναι το ευγενέστερο από όλα τα πλάσματα, είναι το γεγονός ότι κανένα άλλο πλάσμα δεν το αρνήθηκε."
Γκεόργκ Κριστόφ Λίχτενμπεργκ 

             Γιάννης Σταύρου, Φύλακας της γνώσης                                           

28 Οκτωβρίου 1940

"Βρε τι κανόνια, τι ντουφέκια, τι κακό/στους Ιταλούς σκορπίσαμε παντού τον πανικό/Βόηθα Χριστέ και Παναγιά και στου άγιου Ανδρέα/στη χάρη σου να φθάσωμε όλος ο στρατός παρέα".
Αλέκος Λιδωρίκης, άρθρο στην εφημ. ΝΙΚΗ, Ιανουάριος 1941
(απόσπασμα)

«Αυτό που μου 'κανε κατάπληξη, που μου 'δωσε συγκίνηση, που έκθαμβο με κράτησε για αρκετά λεπτά, ήταν το θέαμα ενός φαντάρου, που κουρασμένος, τσακισμένος, με γένια ατίθασα και άτακτα, αιματωμένος, λασπωμένος, είχε τραβήξει μοναχός κάτω από ένα δέντρο και κάτι χάραζε σ' ένα χαρτί. Πλησίασα για να τον δω, βέβαιος πως γράφει στην μάνα, στη γυναίκα του, στο σπίτι... Μα τί μεγάλο λάθος! Με τη ορθογραφία που κρατώ, διάβασα αυτούς τους στίχους:
"Βρε τη κανόνια, τη ντουφέκια, τη κακό/στους Ιταλούς σκορπίσαμαι παντού τον πανικό/Βόηθα Χριστέ και Παναγιά και στου άγιου Ανδρέα/στη χάρη σου να φθάσωμε όλος ο στρατός παρέα".
Τον κοίταξα, με κοίταξε... Αυθόρμητα με πήρε το γέλιο, που ίσως να έμοιαζε με κλάμα...
-Βρε συ, τι κάνεις; τον ρώτησα χτυπώντας τον στον ώμο...
Σήκωσε το κεφάλι του, έξυσε τ' αγριωπά του γένια, με την παλάμη ολόκληρη. Κι απάντησε:
-Γλεντάω!
Μία λέξη... Μέσα σ' αυτήν ας διακρίνει ο αναγνώστης κάτι από το μυστήριο, το ανεξάντλητο γοητευτικό μυστήριο που κρύβει στην ψυχή του ο αγαπημένος στρατιώτης μας»

φθινόπωρο...

"Μάρθα: Τι είναι το φθινόπωρο;
Ζαν: μια δεύτερη άνοιξη, όπου όλα τα φύλλα είναι σαν τα λουλούδια. "
(MARTHA : Qu'est-ce que l'automne ? / JAN : Un deuxieme printemps, ou toutes les feuilles sont comme des fleurs).
Albert Camus, Le Malentendu 

                                                Γιάννης Σταύρου, Φθινοπωρινό (λεπτομέρεια)

μια γουλιά νερό, ένας ψίθυρος, ένα σημείωμα...

 "Μην περιφρονείτε το μικρό, το λιγότερο, το μη αρκετό
Το ταπεινό, το αόρατο, το αδύναμο, το σιωπηλό
Γιατί όταν οι αγάπες και οι μάχες περνούν
Στην τελευταία βόλτα, στο γυμνό δωμάτιο
Δεν θα υπάρχει η φωτιά και το μεγαλείο,
του θριάμβου και της φανφάρας
Αλλά στάχτες, μια γουλιά νερό, ένας ψίθυρος, ένα σημείωμα
Το μικρό, το λιγότερο, το μη αρκετό."
Stefano Benni

                                    Γιάννης Σταύρου, Νερό και ψωμί
 

να μην είσαι ποτέ πολύ έξυπνη...

.. Γιατί όσοι είναι φοβερά καλοί
είναι και φοβερά μόνοι
Κι όσοι είναι πολύ συχνά έξυπνοι
μαχαιρώνονται, πληγώνονται και ποδοπατιούνται
από ανθρώπους με μικρότερες πνευματικές ικανότητες,
γιατί αυτοί οι άνθρωποι..
βλέπουν τις επιδείξεις ανώτερης πνευματικότητας σαν μια προσβλητική αυθάδεια....

                                               Γιάννης Σταύρου, Το μήλο της γνώσης

Μαρκ Τουέιν
Να' σαι καλή, να' σαι καλή, ένα ποίημα

Να' σαι καλή, να' σαι καλή, να' σαι πάντα καλή,
Και πότε-πότε  να' σαι έξυπνη,
Όμως να μην είσαι ποτέ πολύ έξυπνη,
Γιατί όσοι είναι φοβερά καλοί
είναι και φοβερά μόνοι
Κι όσοι είναι πολύ συχνά έξυπνοι
μαχαιρώνονται, πληγώνονται και ποδοπατιούνται
από ανθρώπους με μικρότερες πνευματικές ικανότητες,
 γιατί αυτοί οι άνθρωποι διέπονται από
ένα νόμο της ιδιοσυγκρασίας τους και βλέπουν
τις επιδείξεις ανώτερης πνευματικότητας
σαν μια προσβλητική αυθάδεια που στοχεύει
τη δική τους έλλειψη αυτού του πολύτιμου
χαρίσματος και τείνουν να φέρουν βαρέως
τέτοιες επιδείξεις και αντιδρούν με τον τρόπο
που προαναφέρθηκε-και είναι δικαιολογημένοι;
Δυστυχώς, δυστυχώς είναι

(*) Αποδέκτης αυτού του ποιήματος ήταν η δωδεκάχρονη Μάργκαρετ Μπλάκερ, την οποία ο Τουέιν είχε γνωρίσει το 1908 στις Βερμούδες. Το κορίτσι έγινε μέλος του "Ενυδρείου" του, ένα από τα πολλά "αγγελόψαρα" τα οποία ο Τουέιν επισκεπτόταν, αλληλογραφούσε μαζί τους και τα θεωρούσε θετά εγγόνια του.

Mark Twain
Be Good, Be Good. A Poem.

Be good, be good, be always good,
And now & then be clever,
But don’t you ever be too good,
Nor ever be too clever;
For such as be too awful good
They awful lonely are,
And such as often clever be
Get cut & stung & trodden on by persons of lesser mental capacity, for this kind do by a law of their construction regard exhibitions of superior intellectuality as an offensive impertinence leveled at their lack of this high gift, & are prompt to resent such-like exhibitions in the manner above indicated — & are they justifiable? alas, alas they

(It is not best to go on; I think the line is already longer than it ought to be for real true poetry.)

η ποίησις δεν είναι άρτος επιούσιος...

".. η ποίησις δεν είναι άρτος επιούσιος, ώστε εν ελλείψει άλλου καλλιτέρου ν' αρκώμεθα εις το κατώτερον. Δεν είναι πρώτης ανάγκης πράγμα, αλλά τρυφή και πολυτέλεια, ήτις πρέπει ή να ήναι καλή, ή να λείπη διόλου. Ο ποιητής, είτε αετός είναι ως ο Πίνδαρος, είτε στρουθίον ως άλλοι κατώτεροι, πρέπει πάντοτε να πετά..."
Εμμανουήλ Ροΐδης

                       Γιάννης Σταύρου, Θεσσαλονίκη με φεγγάρι

ο πόλεμος...

«... πάρε κυκλάμινα... πεῦκο βελόνες...

κρίνα ἀπ᾿ τὴν ἄμμο... πεῦκο βελόνες...

γυναίκα. .»

«... ὑπερτερεῖ συντριπτικῶς.

Ὁ πόλεμος...»

 

Γιάννης Σταύρου, Πεύκα του φθινοπώρου

 

Γιώργος Σεφέρης

Τὸ ραδιόφωνο

«Πανιὰ στὸ φύσημα τοῦ ἀγέρα

ὁ νοῦς δὲν κράτησε ἄλλο ἀπὸ τὴ μέρα.

Ἄρωμα πεύκου καὶ σιγὴ

εὔκολα θ᾿ ἁπαλύνουν τὴν πληγὴ

ποὺ ἔκαμαν φεύγοντας ὁ ναύτης

ἡ σουσουράδα ὁ κοκωβιὸς κι ὁ μυγοχάφτης.

Γυναίκα ποὺ ἔμεινες χωρὶς ἁφή,

ἄκουσε τῶν ἀνέμων τὴν ταφή.

«Ἄδειασε τὸ χρυσὸ βαρέλι

ὁ γήλιος ἔγινε κουρέλι

σὲ μιᾶς μεσόκοπης λαιμὸ

ποὺ βήχει καὶ δὲν ἔχει τελειωμό-

τὸ καλοκαίρι ποὺ ταξίδεψε τὴ θλίβει

μὲ τὰ μαλάματα στοὺς ὤμους καὶ στὴν ἥβη.

Γυναίκα ποὺ ἔχασε τὸ φῶς,

ἄκουσε, τραγουδᾶ ὁ τυφλός.»

«Σκοτείνιασε- κλεῖσε τὰ τζάμια-

κάνε σουραύλια μὲ τὰ χτεσινὰ καλάμια,

καὶ μὴν ἀνοίγεις ὅσο κι ἂν χτυποῦν-

φωνάζουν μὰ δὲν ἔχουν τί νὰ ποῦν.

Πάρε κυκλάμινα, πευκοβελόνες,

κρίνα ἀπ᾿ τὴν ἄμμο, κι ἀπ᾿ τὴ θάλασσα ἀνεμῶνες

γυναίκα ποὺ ἔχασες τὸ νοῦ,

ἄκου, περνᾶ τὸ ξόδι τοῦ νεροῦ...»

«Ἀθῆναι. Ἀνελίσσονται ραγδαίως

τὰ γεγονότα ποὺ ἤκουσε μὲ δέος

ἡ κοινὴ γνώμη. Ὁ κύριος ὑπουργὸς

ἐδήλωσεν, Δὲν μένει πλέον καιρός...»

«... πάρε κυκλάμινα... πεῦκο βελόνες...

κρίνα ἀπ᾿ τὴν ἄμμο... πεῦκο βελόνες...

γυναίκα. .»

«... ὑπερτερεῖ συντριπτικῶς.

Ὁ πόλεμος...»

ΨΥΧΑΜΟΙΒΟΣ

τα χειρότερα...

"Κάθε πρωί βρίσκομαι πάντα στο κατώφλι του χειρότερου"
Εμίλ Σιοράν

Γιάννης Σταύρου, Απολαύσεις

 

Ελληνικό Δεκαπενταύγουστο...

Οδυσσέας Ελυτης
Άξιον Εστί (απόσπασμα)

Χαίρε η Καιομένη και χαίρε η Χλωρή
Χαίρε η Αμεταμέλητη με το πρωραίο σπαθί
Χαίρε η που πατείς και τα σημάδια σβήνονται
Χαίρε η που ξυπνάς και τα θαύματα γίνονται
Χαίρε του Παραδείσου των βυθών η Αγρία
Χαίρε της ερημίας των νησιών η Αγία
Χαίρε η Ονειροτόκος χαίρε η Πελαγινή
Χαίρε η Αγκυροφόρος και η Πενταστέρινη
Χαίρε με τα λυτά μαλλιά η χρυσίζοντας τον άνεμο
Χαίρε με την ωραία λαλιά η δαμάζοντας τον δαίμονα
Χαίρε που καταρτίζεις τα Μηναία των Κήπων
Χαίρε που αρμόζεις τη ζώνη του Οφιούχου
Χαίρε η ακριβοσπάθιστη και σεμνή
Χαίρε η προφητικιά και δαιδαλική…

                                           Γιάννης Σταύρου, Εκκλησάκι στην Αττική